Kościół św. Pawła Apostoła (franciszkanów) Elbląg (woj. warmińsko-mazurskie)

Prospekt

Prospekt

Opis Instrumentu

Kościół św. Pawła został zbudowany w latach 1892-1895 jako świątynia ewangelicka. Świątynia znajdowała się na terenie tzw. Kolonii Pangritza, na terenie której mieszkali głównie robotnicy elbląskich zakładów przemysłowych. Teren kolonii został włączony w granice miasta Elbląga w 1913 roku. Pierwsze organy w kościele zostały zbudowane w 1893 roku przez firmę Orgelbauanstalt A. Terletzki Inh. Ed. Wittek z Elbląga. Instrument o trakturze mechanicznej lub już pneumatycznej posiadał 14 głosów na 2 klawiaturach manuałowych i jednej pedałowej. Podczas działań wojennych w 1945 roku kościół został silnie zdewastowany. Nic nie wiadomo o dalszych losach instrumentu. Po wojnie świątynię tę przejął zakon franciszkanów. Nie wiadomo czy organy zostały w tamtym czasie zniszczone, czy funkcjonowały jeszcze w okresie powojennym.

W styczniu 1960 roku zapadła decyzja budowy nowych organów do kościoła. Początkowo chciano sprowadzić wybudowane w 1928 roku 30-głosowe organy firmy Gustav Heinze z kościoła ewangelicko-augsburskiego w Świeradowie na Dolnym Śląsku, jednak po podpisaniu umowy przełożeni pastora ze Świeradowa nakazali odstąpić od transakcji. Wojewódzka Rada Narodowa we Wrocławiu zezwoliła jednak na sprzedaż organów. Budowę instrumentu zlecono firmie Zygmunta Pietrzaka z Włocławka, która przejęła organy ze Świeradowa jako zapłatę za nowe organy i zamontowała je w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Lipnie. W umowie uzgodniono wykonanie organów o 14 głosach z przygotowanym miejscem na dalsze 5 głosów. Budowę współfinansowała Polonia ze Stanów Zjednoczonych. 13 listopada 1960 roku niekompletny jeszcze instrument poświęcił biskup warmiński Józef Drzazga. Brakujące 5 głosów zamontowano w latach późniejszych.

Około roku 2013 organy zostały wyremontowane przez Sławomira Tyburskiego z Nowego Dworu Gdańskiego, który m. in. wyczyścił instrument oraz wstawił na miejsce fletu leśnego 2' w I manuale głos ''Tercja 2'''(sic!). Nie została wymieniona głośna i zdezelowana dmuchawa, która jest słyszalna w całym kościele. Obecnie organy wymagają remontu.

Skala manuałów: C-a3; skala pedału: C-d1.

 

Budowniczy
Zygmunt Pietrzak
Rok zakończenia budowy
1960
Stan instrumentu
Dostateczny
Liczba głosów
19
Liczba klawiatur
2+P
Traktura gry
pneumatyczna
Traktura rejestrów
pneumatyczna
Dyspozycja instrumentu
Manuał IManuał IIPedał
1. Bourdon 16'1. Gedakt 8'1. Subbas 16'
2. Pryncypał 8'2. Salicet 8'2. Oktawbas 8'
3. Holflet 8'3. Pryncypał 4'3. Fletbas 8'
4. Oktawa 4'4. Blokflet 4'4. Chorałbas 4'
5. Rurflet 4'5. Róg nocny 2'
6. Kwinta 2 2/3'6. Cymbały 3ch.
7. Tercja 2' [sic!]7. Obój 8'
8. Mikstura 3-4ch.
Pomoce
Połączenia: M.II Ped, M.I Ped, M.II-I, Super II-I, Subokt II-I, Super I, Super II
Włączniki pomocnicze pod manuałem: A.P., K[asownik], P[iano], F[orte], T.T.[tutti], K[asownik], Cres[cendo], K[asownik], W[olna].K[ombinacja].
Dźwignie nożne: wałek Crescendo (nie działa niezależnie)
1 rezerwowy włącznik registrowy
Stół gry

Stół gry

Sekcja pedału

Sekcja pedału

Miech

Miech

Dmuchawa elektryczna

Dmuchawa elektryczna








Opracował(a): Bartosz Skop
Źródło: Wojciech Zawadzki, Życie religijne, w: Historia Elbląga, Tom V cz. 2, Andrzej Groth, Gdańsk 2005, str. 222, 225.
Mieczysław Józefczyk, Elbląg i okolice 1937 - 1956. Chrześcijaństwo w tyglu dwu totalitaryzmów, Elbląg 1998, str. 59-60.
[autor nieznany], Orgelbauanstalt A. Terletzki Elbing Inhaber Ed. Wittek Hoflieferant Sr. Königlichen Hoheit de Prinzen Friedrich Leopold von Preußen, Geschäftsgründung 1857, Berlin 1908, s. 16.
Wolfgang Brylla, Pokrętne dzieje świeradowskiego instrumentu, ''Sudety'' 2012, nr 137, s. 26, 27.
Bartosz Skop, Kościół św. Pawła Apostoła (OO. Franciszkanie), http://organy.art.pl/instrumenty.php?instr_id=2503, data dostępu: 10.04.2016.


Ostatnia modyfikacja: 2017-02-07 19:15:57

Kościół św. Wojciecha (Elbląg) - 16 głosów

Zaloguj się, aby dodać komentarz!