Kaplica cmentarza „Mater Dolorosa” Bytom (śląskie)

Prospekt

Prospekt

Opis Instrumentu

Organy znajdują się na emoprze nad wejściem głównym do kaplicy. Szafa instrumentu stoi na osi ołtarza głównego. Stół gry jest wbudowany w lewy bok szafy, grający jest zwrócony prawym bokiem w stronę ołtarza. Organy mają wiatrownice stożkowe. Prospekt został wykonany w stylu neogotyckim. instrument jest zasilany powietrzem za pomocą dmuchawy poprzez jeden miech magazynowy dwufałdowy z podawaczem. Nie jest potwierdzone nazwisko budowniczego ani rok budowy instrumentu. Niektóre źródła sugerują, że budowniczym organów mógł być Eduard Wilhelm. Według Andrzeja Prasała połączenie traktury mechanicznej oraz wiatrownicy stożkowej może wskazywać na warsztat Wilhelma, który pod koniec XIX wieku budował instrumenty, które przyjęły już nowy rodzaj wiatrownic, ale pozostawały przy tradycyjnym rodzaju traktury. Na tego organmistrza może wskazywać także fakt, że starszy brat Eduarda, Carl Wilhelm, w latach 1885–1886 wybudował w kościele Trójcy Świętej w Bytomiu 40-głosowe organy, a cmentarz „Mater Dolorosa” wraz z wzniesioną w 1882 roku kaplicą przynależał i nadal przynależy właśnie do parafi Trójcy Świętej. Ostatnią informacją, która może wskazywać na Eduarda Wilhelma jako prawdopodobnego budowniczego, jest zachowany list z lipca 1889 roku, skierowany przez niego do parafii Trójcy Świętej, w którym informuje o śmierci swojego starszego brata Carla oraz proponuje prowadzenie prac organmistrzowskich w kolejnych latach. W 2010 roku instrument przeszedł remont, którego wykonawcą był Krzysztof Jakubowski z Wieprza. Traktura gry działa stosunkowo głośno.


Budowniczy
Eduard Wilhelm (?)
Rok zakończenia budowy
ok. 1890
Stan instrumentu
Dobry
Liczba głosów
6
Liczba klawiatur
I+P
Traktura gry
mechaniczna
Traktura rejestrów
mechaniczna
Dyspozycja instrumentu
ManuałPedał
1. Dolce 4’1. Subbass 16’
2. Oktave 4’
3. Flöte harmonique 8’
4. Salicional 8’
5. Prinzipal 8’
Pomoce
Pedal Koppel
Stół gry

Stół gry

Manuał i manubria

Manuał i manubria

Wnętrze szafy

Wnętrze szafy






Źródło

ks. Franciszek Koenig, Budownictwo organowe na Górnym Śląsku od połowy XIX w. do roku 1945: ewolucja rozwiązań konstrukcyjnych i estetyki brzmieniowej na przykładzie instrumentów w kościołach diecezji gliwickiej, Opole 2019 s. 261–262, 397–398.
Oględziny instrumentu

Autor
Wojciech Dobrowolski


Ostatnia modyfikacja: 2026-11-09 14:10:18

Kościół św. Jana Nepomucena (Łagiewniki) (Bytom) - 35 głosów
Kościół Wniebowzięcia NMP (Bytom) - 44 głosów
Kościół św. Anny (Bytom) - 25 głosów