Kościół św. Józefa Oblubieńca NMP Łódź (łódzkie)

Prospekt

Prospekt

Opis Instrumentu

Organy zastąpiły wcześniejszy, 12-głosowy instrument z końca XIX wieku. Powstały z wykorzystaniem szafy, stołu gry i wiatrownic organów Eduarda Wilhelma z 1908 r. z kościoła ewangelickiego w Stolcu k. Ząbkowic Śląskich. Prospekt barokowy, pasujący do reszty wyposażenia kościoła. Poszczególne sekcje umieszczone jedna za drugą, w pomieszczeniu za chórem: od przodu manuał I, w środku manuał II zamknięty w szafie ekspresyjnej, z tyłu sekcja pedału. Za instrumentem znajduje się miech z dźwigniami do kalikowania i dmuchawa. Stół gry umieszczony cetralnie, grający siedzi przodem do prezbiterium. Każdy głos sekcji manuału I zawiera dodatkowe 12 piszczałek wykorzystywanych przez połączenie Super I.

Organy wymagają remontu: nie odzywają się pojedyncze dźwięki zarówno w całym instrumencie, jak i w pojedynczych głosach. Nie działa też wskaźnik crescendo, jednak samo crescendo jest sprawne).


Budowniczy
Dymitr Szczerbaniak
Rok zakończenia budowy
1951
Liczba głosów
18
Liczba klawiatur
2+P
Traktura gry
pneumatyczna
Traktura rejestrów
pneumatyczna
Dyspozycja instrumentu
Manuał IManuał IIPedał
1. Pryncypał 8’1. Pryncypał 8’1. Subbas 16’
2. Róg kozi 8’2. Flet otwarty 8’2. Fletbas 8’
3. Flet kryty 8’3. Flet poprzeczny 4’3. Oktawa 4’
4. Oktawa 4’4. Róg nocny 2’4. Kwinta szumiąca 2ch
5. Flet pusty 4’5. Tercjan 2 ch
6. Oktawa 2’6. Cymbel 2 ch
7. Kornet 3 ch
8. Mikstura 3-4 ch
Pomoce
Wskaźnik napełnienia miecha, Tremolo (całego instrumentu), Calcant, crescendo, żaluzja manuału II
Połączenia: II-I, Sub II-I,
Super I (kompletne), I-P, II-P
Kombinacje stałe: Piano, Mezzoforte, Forte, Tutti
Stół gry

Stół gry

Sygnatura budowniczego na wskaźniku crescendo

Sygnatura budowniczego na wskaźniku crescendo

Sekcja pedału

Sekcja pedału

Miech i dźwignie do kalikowania

Miech i dźwignie do kalikowania






Źródło

Oględziny własne
Opis uzupełniony o informacje z artykułu: W.J. Brylla, Także w Łodzi są śląskie organy, „Sudety” kwiecień-czerwiec 2022,
s. 19–21.

Autor
Jan Surma


Ostatnia modyfikacja: 2026-10-14 17:59:07

Filharmonia Łódzka im. Artura Rubinsteina – organy barokowe (Łódź) - 37 głosów
Filharmonia Łódzka im. Artura Rubinsteina – organy symfoniczne (Łódź) - 66 głosów
Akademia Muzyczna im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów – sala nr 2 (Łódź) - 22  (20 ) głosów

Artonimus
Artonimus 2026-10-24 15:17:52 Edytowany
W opisie instrumentu nawiązano do wcześniejszych organów. Można znaleźć pewną wzmiankę na ich temat o treści:
Poniósł on [kościół] stosunkowo niewielkie straty podczas I wojny światowej. Jedyne zgłoszone rekwizycje to 32 piszczałki cynowe o wartości 504 rubli 8 kopiejek zabrane przez wojska niemieckie.
W deklaracji poniesionych strat ks. proboszcz Henryk Przeździecki tak opisywał całą sytuację: „5 października 1917 r. o godzinie 11 wieczorem do zakrystjana kościoła przyszło kilku żołnierzy: kazawszy mu wyjść z mieszkania, odprowadzili go żołnierze do kościoła. W drodze z mieszkania do kościoła zakrystjan chciał zawiadomić niżej podpisanego, na co żołnierze nie pozwolili. Po kwadransie w mieszkaniu proboszcza znaleźli się dwaj panowie: starszy rangą przedstawiciel wojsk niemieckich i urzędnik policji niemieckiej. Służącej, która otwierała drzwi, kazali ci panowie oświadczyć proboszczowi, że zabrali piszczałki organowe. Kiedy, wstawszy z łóżka, wyszedł on na cmentarz kościelny, widziałem kilku już żołnierzy, kroczących dumnie z piszczałkami w ręku. Zabrano piszczałek: 14 sztuk po 54 cale, 10 sztuk po 72 cale, 8 sztuk po 24 cale pryncypałowych z cyny angielskiej. Żądano odemnie [pis. oryg.] podpisania deklaracji o zabraniu przez władze okupacyjne 50 kilo cyny. Kwitu tego nie podpisałem. Za zabrane piszczałki władze okupacyjne nic nie zapłaciły. Innym rekwizycjom kościół dotychczas nie podlegał. 5 marek na koszta załączam.
/W. Kowaluk, Straty poniesione przez łódzkie świątynie w okresie I wojny światowej w świetle źródeł przechowywanych w Archiwum Państwowym w Łodzi [w:] Archiwa Kościelne w Niepodległej Polsce, Warszawa 2020; Autor powołuje się na bezpośrednie źródło: APŁ, Komisja Szacunkowa Miejscowa w Łodzi, sygn. 2456, Kościół św. Józefa, ul. Ogrodowa 22 [rekwizycje cynowych piszczałek; Niemcy]/