Ewangelicko-augsburski kościół Zbawiciela Tarnowskie Góry (śląskie)

Z bogatej historii parafii, jednej z pierwszych ewangelickich na Górnym Śląsku, wiemy, że w kolejnym małym kościele wzniesionym w 1748 po pożarze domu modlitwy z 1746 roku przy rynku zbudowane zostały organy mechaniczne przez Wilhelma Gottfrieda Schefflera. Miały one ośmiogłosowy manuał oraz dwugłosowy pedał.

W 1780 r. kościół rozbudowano po uszkodzeniach spowodowanych pożarem. Nie ma informacji o innym instrumencie do lat 80. XIX wieku.

11 llipca 1884 roku oddano do użytku nowe, 16-głosowe, mechaniczne organy firmy Schlag & Söhne. Instrument inaugurował znany śląski muzyk Józef Nachbar. W późniejszym czasie kościół gruntownie przebudowano i powiększono, zmieniając styl barokowo-klasycystyczny na neoromański.

W 1904 roku wykonana została przebudowa instrumentu przez firmę Schlag & Söhne. Zmieniono wówczas trakturę instrumentu na pneumatyczną. Nową deskę rejestrów i tabliczkę firmy umieszczono nad manuałami. O wcześniejszym układzie rejestrów świadczą widoczne z wnętrza zaślepione okrągłe otwory po wyciągach. Dodano także stałe kombinacje (obecnie nieczynne).

Instrument umieszczony na wyższej emporze, na osi ołtarza i ambony. Prospekt nawiązuje do stylistyki architektury kościoła i wyposażenia. Szafka gry zamykana drzwiczkami. Grający siedzi tyłem do ołtarza. Tabliczka budowniczego umieszczona nad manubriami.

Nad klawiaturą pedałową widoczny otwór po łyżce żaluzji manuału II. Obecnie urządzenie jest nieczynne. Zachował się sznurowy system sterujący z obciążnikami i łyżka.

Miech magazynowy umieszczony na podłodze pod wiatrownicą manuału I. Dmuchawa zainstalowana na strychu kościoła. Kanał powietrzny prowadzony wzdłuż tylnej ściany kościoła. Pierwsza dmuchawa firmy Meidinger została zachowana na chórze, przy organach.

Skala manuałów: C–f³; skala pedału: C–d¹.