Kościół św. Katarzyny Wolbrom (woj. małopolskie)

Prospekt

Prospekt

Opis Instrumentu

Barokowy kościół św Katarzyny w Wolbromiu wzniesiono na przełomie XV i XVI wieku. Obecną formę zawdzięcza przebudowie przeprowadzonej w XVII wieku. Póżniej została dobudowana do niego nawa północna zakończona Kaplicą Pojednania.

Dnia 13 maja 1460 r. „Simon de Cracovia” zawarł umowę na wybudowanie nowych organów w tutejszym kościele (za: „Cracovia artificum 1300-1500”, wyd. J. Ptaśnik, Kraków 1917, s. 167 –informacja Piotra Matogi).

Poprzednikiem obecnego instrumentu Truszczyńskiego były organy Antoniego Sapalskiego zbudowane w 1874 roku, o jednym manuale i pedale oraz mechanicznej trakturze gry i rejestrów. Po zbudowaniu nowych organów w tymże kościele zostały translokowane do drewnianego kościoła św. Mikołaja w Dłużcu, gdzie znajdują się do dnia dzisiejszego.

Obecne organy zostały wybudowane przez Stefana Truszczyńskiego z Włocławka w latach 50. XX wieku. Pierwotnie dmuchawa znajdowała się na poddaszu oraz była czynna dźwignia do kalikowania nożnego, która obecnie jest zdemontowana. Znajdowała się ona w prawej bocznej ścianie szafy organowej (patrząc od strony ołtarza). Obecnie dmuchawa usytuowana jest we wnęce zabezpieczonej drzwiczkami przy drzwiach na chór główny, po prawej stronie szafy organowej (patrząc od ołtarza). Instrument jest zasilany dwoma miechami.

Rozmieszczenie sekcji (patrząc od ołtarza):

  • Manuał I po prawej stronie;
  • Manuał II w skrzyni ekspresyjnej zamykanej jednym skrzydłem żaluzjowym za centralną częścia prospektu, nad kontuarem;
  • Pedał po lewej stronie.

Stół gry jest wolnostojący, grający siedzi przodem do prezbiterium na niewielkim podwyższeniu. Prospekt ma pięć grup piszczałek, których labia pomalowane są na złoto. Górna część szafy wysunięta jest około metr do przodu w stosunku do cokołu.

Obecnie instrument jest w trakcie prac wykonywanych przez Eugeniusza Faca, mających na celu siłowe wzmocnienie brzmienia instrumentu kosztem możliwości ekspresyjno-barwowych (w zamyśle wykionawcy jest między innymi demontaż skrzyni ekspresyjnej manuału II), poszerzenie ławki poprzez przywiercenie do niej płyty pilśniowej z kożuchem, powiększenie pulpitu poprzez naklejenie nań pleksiglasu o wymiarach ok. 130 x70 cm, oraz wmontowanie wentyla powietrznego w drzwiczki komory dmuchawy.

Skala manuałów: C-a3; skala pedału: C-f1.

Budowniczy
Stefan Truszczyński
Rok zakończenia budowy
ok. 1958
Liczba głosów
25
Liczba klawiatur
2+P
Traktura gry
pneumatyczna
Traktura rejestrów
pneumatyczna
Dyspozycja instrumentu
Manuał IManuał IIPedał
1. Bourdon 16' ***1. Kwintaton 16'1. Kontrabas 16' **
2. Pryncypał 8'2. Bachflet 8'2. Subbas 16'
3. Flet Jasny 8'3. Kryty łag. 8'3. Oktawbas 8'
4. Gamba Viola 8'4. Salicet 8'4. Cello 8'
5. Gemshorn 4'5. Vox Coelestis 8'5. Fletbas 8'
6. Rurflet 4'6. Pryncypał 4'
7. Oktawa 4'7. Róg nocny 4'
8. Kwintflet 2 2/3'8. Pikolo 2'
9. Dublet 2'9. Nasard 2 2/3'
10. Mikstura 3-5*10. Blokflet 1 3/5'
Pomoce
Połączenia:
II- I
II-I Sub
I super
I-P
II-P

Włączniki pod manuałem I:
AP
Kasownik
P
F
T
WK
Kasownik
Crescendo
Kasownik

Włączniki nożne:
P
F
T
WK
Echo II
Crescendo
Tremolo manuału II
Przypisy
*) pierwsza oktawa ma układ 2 2/3'+2'+1 1/3', w wyższych oktawach dołączają chóry 4' oraz 5 1/3'
**) C-F akustyczny; otwarty 8' + kryty 5 1/3'
***) C-F kryta kwinta 5 1/3' (na piszczałkach oznaczenie Nasard 5 1/3')
Klawiatura nożna i ławka (przed 2017)

Klawiatura nożna i ławka (przed 2017)

Piszczałki manuału I

Piszczałki manuału I

Detal kontuaru (pulpit i manubria od 2017 roku)

Detal kontuaru (pulpit i manubria od 2017 roku)

Ławka (od 2017 roku)

Ławka (od 2017 roku)








Opracował(a): Jakub Mąka
Źródło: Autopsja
Zdjęcie prospektu: Paweł Pajor
Informację o umowie na organy z 1460 r. (na podstawie: "Cracovia artificum 1300-1500", wyd. J. Ptaśnik, Kraków 1917, s. 167) podał Piotr Matoga


Ostatnia modyfikacja: 2017-08-09 07:27:23

Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego (Wolbrom) - 18 głosów

Zaloguj się, aby dodać komentarz!