Bazylika Najświętszego Serca Pana Jezusa (jezuitów) Kraków (małopolskie)

Prospekt

Prospekt

Opis Instrumentu

Monumentalna bazylika została wzniesiona w latach 1909-1912. Począwszy od 1923 r. firma Gebrüder Rieger z Jägerndorf oferowała jezuitom wykonanie organów. W 1925 r. swój kosztorys przedstawił Wojciech Zagórda z Czernichowa, proponując budowę 44-głosowych organów o 3 manuałach i pedale. Organmistrz ten alternatywnie zaprojektował 26-głosowy instrument wyposażony w 2 manuały i pedał. O zlecenie na budowę organów starała się również firma Dominika Biernackiego z Włocławka (w 1925 lub 1926 r.) oraz zakład Josepha Goebla z Gdańska (w 1927 r.). Ostatecznie 23 września 1927 r. jezuici złożyli zamówienie w firmie Rieger. Dnia 15 maja 1928 r. przywieziono elementy nowego instrumentu, który następnie został zamontowany na obszernym chórze muzycznym. Niedługo później, 4 czerwca, miał miejsce odbiór techniczny, natomiast 10 czerwca – uroczyste pobłogosławienie organów (opus 2317).

Pierwszą naprawę instrumentu przeprowadziła firma Rieger w 1947 roku. Z kolei 18 listopada 1956 r. odbyło się pobłogosławienie organów po przebudowie nadzorowanej przez prof. Józefa Chwedczuka, a wykonanej prawdopodobnie przez firmę Wacława Biernackiego z Krakowa. Oryginalną trakturę pneumatyczną zastąpiono wówczas systemem elektropneumatycznym oraz dokonano pewnych modyfikacji w zakresie dyspozycji, która odtąd przedstawiała się następująco:

 

Manuał I Manuał II Manuał III Pedał
Bourdon 16’ Prync. fl. 8’    Prync. skrzypc. 8’    Kontrabas 16’
Pryncypał 8’ Holflet 8’ Flet 8’ Subbas 16’
Gedekt 8’ Kwintaton 8’ Flet harmonijny 8’ Violonbas 16’
Koncert flet 8’ Gemshorn 8’ Aeolina 8’ Oktawbas 8’
Fugara 8’ Oktawa 4’ Vox coelestis 8’ Cello 8’
Salicet 8’ Bachflet 4’ Praestant 4’ Chorałbas 4’
Oktawa 4’ Oktawa 2’ Trawersflet 4’ Mixturbas 3ch.
Rurflet 4’ Sifflet 1 1/3’ Nasard 2 2/3’ Puzon 16’
Róg nocny 4’ Sesquialtera 2ch. Pikolo 2’  
Kwinta 2 2/3’ Kornet 3ch. Tercja 1 3/5’  
Super-oktawa 2’    Obój 8’ Flageolet 1’  
Mixtura 4ch.   Cymbel 3ch.  
Trompet 8’   Vox humana 8’  

I-ped., II-ped., III-ped., II-I, III-I, III-II, Super M.II, Super M.II-M.I,
Super M.III-M.I, Subo M.III-M.II, Subo M.II-M.I, Subo M.III-M.I;
Tremolo M.II, Tremolo M.III, Dzwony; 

Komb. dowolna I, Komb. dowolna II, Komb. dowolna III,
Piano, Mezzo-Forte, Forte, Fortissimo, Tutti (jako włącznik ręczny i nożny),
Autom. mod. ped., Języki;
Crescendo, Ekspresja II.M., Ekspresja III.M.

 

Między 2007 a 2009 r. firma Jerzego Kukli z Lublina przebudowała organy, częściowo zmieniając dyspozycję oraz instalując nowy stół gry z elektronicznym systemem pamięci typu setzer.

Instrument 47-głosowy, o trakturze elektropneumatycznej, z wolnostojącym stołem gry o 3 manuałach (C-g3) i pedale (C-f1).

Prospekt organowy niearchitektoniczny, eklektyczny, jednosekcyjny.

Budowniczy
Rieger
Opus
2317
Rok zakończenia budowy
1928
Liczba głosów
47
Liczba klawiatur
3+P
Traktura gry
elektro-pneumatyczna
Traktura rejestrów
elektro-pneumatyczna
Dyspozycja instrumentu
Manuał IManuał IIManuał IIIPedał
1. Bourdon 16'1. Flauto Principale 8'1. Geigen-principal 8'1. Kontrabass 16'
2. Principal 8'2. Gedeckt 8'2. Flûte harmonique 8'2. Subbass 16'
3. Doppel-gedeckt 8'3. Portunal-flöte 8'3. Aeoline 8'3. Violonbass 16'
4. Concert-flöte 8'4. Salicional 8'4. Vox coelestis 8'4. Quintbas 10 2/3'
5. Fugara 8'5. Principal 4'5. Gemshorn 4'5. Octavbass 8'
6. Quintaton 8'6. Rohrflöte 4'6. Travers-flöte 4'6. Bassflöte 8'
7. Octave 4'7. Flageolett 2'7. Quintflöte 2 2/3'7. Cello 8'
8. Gedeckt-flöte 4'8. Flautino 1'8. Piccolo 2'8. Octave 4'
9. Quinte 2 2/3'9. Cornett 3-4 fach9. Terzflöte 1 3/5'9. Posaune 16'
10. Super-octave 2'10. Mixtur 3 fach10. Mixtur 3 fach10. Trompete 8'
11. Mixtur 4 fach11. Clarinette 8'11. Oboe 8'Glocken*
12. Fagott 16'Glocken*12. Vox humana 8'
13. Trompete 8'13. Clairon 4'
Pomoce
I-P, II-P, III-P, II-I, III-I, III-II, Sub II-I, Super II-I, Sub II, Super II, Sub III-I, Super III-I, Sub III-II, Super III-II, Sub III, Super III;
tremulanty manuałów II i III, automat pedału, wyłącznik głosów językowych, wyłącznik połączeń sub i super, tutti, setzer;
crescendo, żaluzje manuałów II i III
Przypisy
*) dzwony rurowe
Stół gry

Stół gry

Fragment wnętrza instrumentu

Fragment wnętrza instrumentu

Fragment prospektu

Fragment prospektu

Dawny stół gry

Dawny stół gry






Źródło
Archiwum Prowincji Polski Południowej Towarzystwa Jezusowego w Krakowie: oferty na budowę organów, korespondencja z firmami organmistrzowskimi, kroniki.
Autor
Piotr Matoga


Ostatnia modyfikacja: 2021-03-31 08:55:57

Kościół NMP Matki Kościoła (Prądnik Biały) (Kraków) - 29 głosów
Kościół Najświętszego Imienia Maryi (pijarów – Rakowice) (Kraków) - 13 głosów
Kościół Stygmatów św. Franciszka z Asyżu (OO. Franciszkanów-Reformatów – Bronowice Wielkie) (Kraków) - 27 głosów

Zaloguj się, aby dodać komentarz!