Kościół Świętej Trójcy Runowo Krajeńskie (kujawsko-pomorskie)
Prospekt
Opis Instrumentu
Parafia pw. Trójcy Świętej istniała już w XVI w., ale brak jest bliższych danych o jej powstaniu. W latach 1606-1607 na miejscu starego, drewnianego kościoła właściciel wsi Jan Orzelski zbudował jednonawową świątynię w stylu renesansowym.
Pozytyw zbudowany prawdopodobnie w I poł. XVII wieku przez nieznanego budowniczego. Pierwotnie posiadał 8 głosów. Obecnie miejsce po manubrium jest zaślepione i oznaczone jako „Vacant”.
Prospekt wczesnobarokowy, architektoniczny, drewniany, trójosiowy. W centrum prospektu znajduje się założona na łuku wieżyczka piszczałkowa, która flankowana jest dwoma płaskimi, symetrycznymi polami piszczałkowymi. Prospekt zwieńczony jest gzymsem z belkowaniem na którym umieszczone dekoracje w formie wolutowych spływów. Na wieżyczce centralnej stylizowany akroterion w formie liści akantu. Dekoracje snycerską dopełniają kotarki na wieżyczce i w polach piszczałkowych. Dodatkowo stopy piszczałek w polach są przesłonięte częściowo stylizowanymi dekoracjami w formie liści akantu. W prospekcie zachowały się oryginalne piszczałki prospektowe pochodzące z okresu budowy instrumentu, należące do głosu Principal 4’. Całość prospektu flankowana jest uproszczonymi uszakami w formie stylizowanych rollwerków z liści akantu.
Jeden manuał (C-f3). Wiatrownica klapowo-zasuwowa. Stół gry wbudowany w lewy bok szafy organowej.
Właściwości
| Manuał |
|---|
| 1. Gedackt 8' |
| 2. Salicet 8' |
| 3. Principal 4' * |
| 4. Gedackt 4' |
| 5. Quint 2 2/3' |
| 6. Octava 2' |
| 7. Sifflöte 1' |
Zdjęcia
Ciekawa jest kwestia okresu powstania szafy organowej - w dokumentacji ob. powiatowego konserwatora zabytków (karta zabytku) i dalej, za nią w KZS (t. XI, z. 13) i dalej J. Gołos (np. w: The Polish Organ v. 1, s. 384) podaje się, że prospekt pochodzi z poł. XIX w. i chyba wydaje się sensowne datowanie. Abstrahując od materii organowej (pod kątem jej wieku) zauważyć należy, że szafa ma cechy charakterystyczne dla budownictwa północnego (tzw. ośrodek Gdańsk-Królewiec). Kwerenda budownictwa północnego za XVII-XIX w. nie wskazuje, że organy zostały zbudowane w Runowie, co by mogło względnie wskazywać na np. bydgoski ośrodek lub okolicznych organmistrzów, chyba że organy były translokowane. Niemniej jednak, data XVII w., jako data powstania, jest chyba nieco przedwczesna, jak wskazuje się w KZS na XIX w..