Kościół ewangelicko-augsburski Zmartwychwstania Pańskiego Katowice (śląskie)
Prospekt
Opis Instrumentu
Organy zostały zbudowane w 1922 roku przez firmę Sauer (opus 1240). Mają wiatrownice kieszonkowe. Instrument zasilają trzy miechy pływakowe. Manuały II oraz III zamknięte są w szafach ekspresyjnych. W latach powojennych Ferdynand Suchy z Ustronia wymienił część głosów manuału II. W roku 1986 remont miechów oraz instalację wentylatora wykonał Jacek Szczerbaniak, o czym świadczy tabliczka we wnętrzu instrumentu. Obecnie organy są w bardzo dobrym stanie po generalnym remoncie i rekonstrukcji przez firmę Sauer.
Informacje o budowie
Budowniczy
Sauer
Opus
1240
Rok zakończenia budowy
1922
Właściwości
Liczba głosów
52
Liczba klawiatur
3+P
Traktura gry
pneumatyczna
Traktura rejestrów
pneumatyczna
Dyspozycja instrumentu
| Manuał I | Manuał II | Manuał III | Pedał |
|---|---|---|---|
| 1. Trompete 8’ | 1. Flauto dolce 8’ 1 | 1. Lieblich Gedackt 16’ | 1. Lieblich Gedackt 16’ |
| 2. Cornett-Mixtur [3-5 fach] | 2. Unda maris 8’ 2 | 2. Geigenprincipal 8’ | 2. Salicetbass 16’ |
| 3. Rauschquinte 2 2/3 u. 2’ | 3. Salicional 8’ 3 | 3. Harmonica 8’ | 3. Subbass 16’ |
| 4. Principal 16’ | 4. Quintatön 8’ | 4. Konzertflöte 8’ | 4. Contrabass 16’ |
| 5. Octave 2’ | 5. Rohrflöte 8’ | 5. Zartgedackt 8’ | 5. Dulciana 8’ |
| 6. Octave 4’ | 6. Principal 8’ | 6. Voix celeste 8’ | 6. Bassflöte 8’ |
| 7. Spitzflöte 4’ | 7. Violine 4’ 4 | 7. Aeoline 8’ | 7. Cello 8’ |
| 8. Dolce 4’ | 8. Traversflöte 4’ 5 | 8. Trompete harm. 8’ | 8. Octavbass 8’ |
| 9. Principal 8’ | 9. Principal 4’ | 9. Oboe 8’ | 9. Octave 4’ |
| 10. Gamba 8’ | 10. Piccolo 2’ 6 | 10. Harmonia aetherea 3 fach8 | 10. Quintbass 10 2/3’ |
| 11. Flûte harm. 8’ | 11. Bourdon 16’ | 11. Flautino 2’ | 11. Posaune 16’ |
| 12. Gedackt 8’ | 12. Progressiv 2–3fach7 | 12. Fugara 4’ | |
| 13. Gemshorn 8’ | 13. Clarinette 8’ | 13. Rohrflöte 4’ | |
| 14. Dolce 8’ | 14. Dulciana 4’ |
Pomoce
Unter II/I
Unter III/II
III/II
III/I
II/I
Ober II/I
Ober III/II
III/Ped.
II/Ped.
I/Ped.
Oberoctavc. Pedal
Trzy wolne kombinacje
Fortissimo, Tutti
Piano Pedal, Tutti Pedal
Crescendo
Żaluzje dla manuałów II i III
Unter III/II
III/II
III/I
II/I
Ober II/I
Ober III/II
III/Ped.
II/Ped.
I/Ped.
Oberoctavc. Pedal
Trzy wolne kombinacje
Fortissimo, Tutti
Piano Pedal, Tutti Pedal
Crescendo
Żaluzje dla manuałów II i III
Przypisy
1) głos zrekonstruowany, przed remontem Sesquialt. 2ch.
2) głos pryncypałowy, zrekonstruowany, przed remontem Siflet 1’
3) głos zrekonstruowany, przed remontem Gemschorn 4’
4) głos zrekonstruowany, przed remontem Nachthorn 2’
5) głos zrekonstruowany, przed remontem Quinte 1[1/3]’
6) głos zrekonstruowany, przed remontem Cimbal 2ch.
7) głos zrekonstruowany, przed remontem Acuta 2-3ch.
8) faktycznie 2 fach (1 3/5'+1 1/3')
2) głos pryncypałowy, zrekonstruowany, przed remontem Siflet 1’
3) głos zrekonstruowany, przed remontem Gemschorn 4’
4) głos zrekonstruowany, przed remontem Nachthorn 2’
5) głos zrekonstruowany, przed remontem Quinte 1[1/3]’
6) głos zrekonstruowany, przed remontem Cimbal 2ch.
7) głos zrekonstruowany, przed remontem Acuta 2-3ch.
8) faktycznie 2 fach (1 3/5'+1 1/3')
Zdjęcia
Stół gry
Fragment sekcji manuału II, na pierwszym planie Clarinette 8’
Parę dodatkowych informacji:
- głos Harmonia Aetherea w III manuale jest w rzeczywistości dwurzędowy [1 3/5' + 1 1/3']
- Clarinette 8' w II manuale jest głosem z języczkami wolnowibrującymi
- głos Unda Maris 8' jest głosem pryncypałowym(!), co jest swego rodzaju ewenementem
- Supery manuałów II i III są realne (wiatrownice mają po 68 tonów)
- połączenia między sekcjami manuałowymi są uzależnione od siebie: np. włączenie II/I i Ober III/II automatycznie skutkuje połączeniem Ober III/I, a uruchomienie Ober III/II i Ober II/I daje połączenie III/I o dwie oktawy do góry (analogicznie działają połączenia Unter).
- Oberoctavkopp. Pedal przy połączeniu z innymi manuałami skutkuje połączeniami Super I-P, Super II-P itd.
Warto wspomnieć, że inicjatorem budowy omawianego instrumentu był Fritz Lubrich jr. (1888-1971), uczeń Maxa Regera - piastował tutaj stanowisko organisty aż do 1945 roku. Do budowy organów wykorzystano elementy poprzedniego instrumentu Carla Volkmanna z 1865 roku, rozbudowanego w 1902 roku - w szafie po instrumencie Volkmanna znajduje się sekcja I manuału i pedału.