Kościół Miłosierdzia Bożego (salezjanów – Brzezinka) Oświęcim (małopolskie)

Prospekt

Prospekt

Opis Instrumentu

Początkowo parafia planowała budowę nowych organów. Pismem z 13 lutego 1984 r. powierzyła ich wykonanie Emanuelowi Cichoniowi z Gliwic. Projektowano instrument o 17 lub 18 głosach według następującej dyspozycji:

Manuał I (C-g3)1 Manuał II (C-g3) Pedał (C-f1)
Pryncypał 8' Flet otwarty 8' Subbas 16'
Flet kryty 8' 2 Salicet 8' Oktawbas 8'
Gemshorn 4' Oktawa 4' Fletbas 8' 4
Oktawa 2' Flet rurkowy 4' Blokflet 4'
Mikstura 3-4 ch. 1 1/3' Flet leśny 2' 3  
  Terc cymbel 3 ch.  
  Krumhorn 8'  

Połączenia: II-I, I-P, II-P
Urządzenia dodatkowe: tremolo manuału II, wyłącznik głosu językowego, żaluzja manuału II (opcjonalnie)
Stałe kombinacje: Forte, Tutti

Dla potrzeb budowy organów Cichon zdążył zamówić głos językowy u Czesława Leszczyńskiego z Brzozy koło Bydgoszczy oraz wiatrownicę u rzemieślnika z okolic Kobyli (woj. śląskie). Jednak 14 maja 1984 r. otrzymał list od proboszcza parafii, w którym pisał on: Okazało się niestety, że fundusz zebrany jest zbyt nikły, aby można liczyć na pokrycie kosztów budowy naszych organów. […] Jesteśmy więc zmuszeni […] odłożyć zasadnicze prace budowy przynajmniej na okres dwu do trzech lat. Do projektu budowy organów jednak nigdy nie wrócono. 

W 1989 r., a więc pięć lat po fiasku planów budowy nowego instrumentu, z organmistrzem skontaktował się ks. Wolfgang Globisch z Kolonowskiego, który otrzymał informację od zaprzyjaźnionej niemieckiej parafii św. Józefa w Düren, że ma ona do oddania organy, które pragnęłaby podarować jakiejś parafii w Polsce. Organy te zostały zbudowane w latach 1954–1955 przez firmę Georg Stahlhuth & Co. z Aachen. Już w 1979 r. orzeczono, że ich zły stan wymaga kosztownych prac remontowych lub przebudowy niewiele tańszej od nowych organów, które po latach zbudowano. We wrześniu 1989 r. Emanuel Cichon pojechał do Düren, aby obejrzeć ten instrument. Stwierdził, że nadaje się on do przeniesienia i może jeszcze przez lata służyć w nowym miejscu. W maju 1990 r. za pośrednictwem przebywającego wówczas w Berlinie ks. Globischa uzgodniono, że organy zostaną zdemontowane w styczniu przyszłego roku i przewiezione do Oświęcimia, a koszty demontażu pokryje parafia w Düren. Po drodze jednak pojawiły się komplikacje: Cichon pisał do ks. Globischa 24 czerwca 1990 r., że Brzezinka tych organów nie chce, gdyż planowane ich ustawienie na posadzce świątyni zeszpeci i zniekształci wygląd kościoła. Ostatecznie jednak podarunek zaakceptowano, a Cichon zobowiązał się zamontować instrument na chórze muzycznym, chociaż oznaczało to zmagania ze szczupłością miejsca. Zgodnie z pierwotnymi założeniami Cichon dokonał w styczniu 1991 r. demontażu organów w Düren. W następnym miesiącu instrument przewieziono do Oświęcimia. Przy rozładunku pomagali żołnierze z pobliskich koszar. Emanuel Cichon wraz z braćmi rozpoczął montaż organów 6 maja. Planowali oni zakończyć pracę do końca sierpnia. Części potrzebne do montażu zostały dostarczone z firmy Laukhuff na koszt parafii w Düren. Instrument poświęcił 20 października 1991 r. biskup pomocniczy archidiecezji krakowskiej Albin Małysiak, a koncert inauguracyjny wykonał Andrzej Ciuraszkiewicz. Inicjatorem, koordynatorem i w dużej mierze sponsorem akcji przeniesienia organów był Karlheinz Heselhaus, parafianin z Düren. Instrument ma wiatrownice upustowe.

Skala manuałów: C–g3; skala pedału: C–f1.


Budowniczy
Georg Stahlhuth
Rok zakończenia budowy
1955
Liczba głosów
20  (18)
Liczba klawiatur
2+P
Traktura gry
elektro-pneumatyczna
Traktura rejestrów
elektro-pneumatyczna
Dyspozycja instrumentu
Manuał IManuał IIPedał
1. Prinzipal 8’1. Bleigedackt 8’1. Subbaß 16’
2. Holzflöte 8’2. Weidenpfeife 8’2. Offenbaß 8’
3. Oktave 4’3. Blockflöte 4’3. Gedacktbaß 8’ 5
4. Rohrnasard 2 2/3’4. Prinzipal 2’4. Oktave 4’ 6
5. Nachthorn 2’5. Terzglockenton 1 3/5’–1’5. Quintatön 2’
6. Mixtur 4–5 f.6. Scharff 3–4 f.6. Liebl.Posaune 16’
7. Trompete 8’ 7. Rohrschalmey 8’
Pomoce
Połączenia: Manualk. II – I, I – P,
II – P
Urządzenia dodatkowe: wolna kombinacja, kombinacja pedałowa, crescendo, wyłączniki indywidualne głosów językowych, tremolo
Stała kombinacja: Tutti
Przypisy
1) w części projektów dodatkowo Bordun 16’
2) w części projektów w tym miejscu Flet rurkowy 8'
3) w części projektów w tym miejscu Róg nocny 2'
4) w części projektów w tym miejscu Wiolonczela 8'
5) ekstensja głosu Subbaß 16’
6) ekstensja głosu Offenbaß 8’
Stół gry

Stół gry

Rejestry kombinacji pedałowej oraz wyłączniki głosów językowych

Rejestry kombinacji pedałowej oraz wyłączniki głosów językowych

Sekcja manuału I

Sekcja manuału I

Sekcja manuału II

Sekcja manuału II

Fragment sekcji pedału

Fragment sekcji pedału

Miech i dmuchawa

Miech i dmuchawa

Wklejka budowniczego na miechu

Wklejka budowniczego na miechu






Źródło

P. Mróz, Emanuel Cichon. Organmistrz z Dębskiej Kuźni, Tarnów 2026, s. 64–65, 87 (tam też szczegółowa bibliografia)
Zdjęcia: Paweł Pasternak

Autor
Piotr Mróz


Ostatnia modyfikacja: 2026-11-14 22:55:21

Kościół Matki Bożej Bolesnej (Sióstr Serafitek) (Oświęcim) - 11 głosów
Kościół św. Józefa (os. Zasole) (Oświęcim) - 44 głosów
Kościół św. Maksymiliana (Oświęcim) - 31 głosów