Kościół Nawiedzenia NMP Bojszów (śląskie)

Prospekt

Prospekt

Opis Instrumentu

Organy znajdują się na emporze nad wejściem głównym, szafa stoi na osi ołtarza głównego. Stół gry jest wbudowany w przód szafy pod prospektem, grający siedzi tyłem do ołtarza. Budowniczym jest nieznana firma z Czech, instrument powstał w latach 90. XX wieku (być może w roku 1997). Do budowy organów wykorzystano także elementy instrumentu pochodzącego z dawnego kościoła parafialnego pw. Wszystkich Świętych. Organy te wybudował Carl Volkmann w 1880 roku, instrument wykorzystywał trakturę mechaniczną, wiatrownice klapowo-zasuwowe, miał jeden manuał i pedał. Dyspozycja organów Volkmanna była następująca:

Manuał Pedał
Principal 8 Fuss Subbass 16 Fuss
Portunalflöte 8 Fuss  
Salicet 8 Fuss  
Principal 4 Fuss  
Quinte 2 2/3 Fuss  
Octav 2 Fuss  

Instrument przeniesiono do nowego kościoła parafialnego w 1983 roku, po czym został wykorzystany do budowy obecnych organów. Instrument obecny wykorzystuje trakturę mechaniczną oraz wiatrownice klapowo-zasuwowe, jest też wyposażony w szafę ekspresyjną. Szafa organowa znajduje się bezpośrednio pod wejściem na strych kościoła, co wymaga ustawienia drabiny wewnątrz szafy w celu wejścia na poddasze. Ponieważ szafa organowa nie ma sufitu, podczas wchodzenia na strych zanieczyszczenia mogą wsypywać się prosto do piszczałek. Część piszczałek znajdujących się tuż za prospektem jest bardzo niefachowo zamocowana: mają one uchwyty do mocowania na stojaku, jednak brak samego stojaka, za to piszczałki są przechylone w stronę prospektu i przymocowane do stojaka przeznaczonego dla piszczałek prospektowych. Opisany sposób mocowania piszczałek może być powodem głośnego, metalicznego brzęczenia dobiegającego z okolicy prospektu, które pojawia się przy niektórych kombinacjach dźwięków. Piszczałki prospektowe są w znacznym stopniu zanieczyszczone, zarówno z zewnątrz jak i od wewnątrz. Zdaniem autora opisu prospekt jest niemy, wnioskując po stopniu zaniedbania jego piszczałek (w jednej z nich martwy ptak leżący nad sercem piszczałki, widoczny przez wycięcie). Poza wymienionymi mankamentami instrument wydaje się funkcjonować akceptowalnie dobrze. Profesor Julian Gembalski wykonał na nim nagranie prezentujące jego brzmienie dla Polskiego Radia Katowice.


Rok zakończenia budowy
1997 (?)
Stan instrumentu
Dostateczny
Liczba głosów
17
Liczba klawiatur
2+P
Traktura gry
mechaniczna
Traktura rejestrów
mechaniczna
Dyspozycja instrumentu
Manuał IManuał IIPedał
1. Prinzipal 8’1. Salicional 8’1. Subbass 16’
2. Querflöte 4’2. Gedakt 8’2. Oktavbas 8’
3. Rohrflöte 8’3. Nachthorn 4’3. Bassflöte 8'
4. Oktave 4’4. Prinzipal 2’4. Choralbas 4’
5. Kvinte 2-2/3’5. Kvinte 1-1/3’
6. Superoktav 2’6. Oboe 8’
7. Mixtur 1-1/3’
Pomoce
II/I, I/P, II/P, żaluzja, tremulant (nieopisany włącznik tego samego rodzaju, co włącznik oświetlenia stołu gry)
Stół gry

Stół gry

Dźwignie nożne

Dźwignie nożne

Ogólny widok instrumentu

Ogólny widok instrumentu






Źródło

Dokumenty z archiwum kurii diecezjalnej
ks. Franciszek Koenig, Indeks organów istniejących w kościołach i kaplicach diecezji gliwickiej, „Folia Organologica” 2022, s. 64–65.
tenże, Budownictwo organowe na Górnym Śląsku od połowy XIX w. do roku 1945: ewolucja rozwiązań konstrukcyjnych i estetyki brzmieniowej na przykładzie instrumentów w kościołach diecezji gliwickiej, Opole 2019, s. 342–343.
Oględziny własne

Autor
Wojciech Dobrowolski


Ostatnia modyfikacja: 2026-05-09 16:36:00