Kościół Wniebowzięcia NMP Ołpiny (małopolskie)

Prospekt

Prospekt

Opis Instrumentu

Organy były tu już w 1595 r. W 1619 r. miały osiem głosów. W 1767 r. w kościele stały dwa instrumenty: półorganie (czyli organy z pryncypałem 8’) 12-głosowe z pedałem na chórze muzycznym oraz sześciogłosowy pozytyw w kaplicy Przemienienia Pańskiego. Inwentarz z 1788 r. notuje jedynie organy 10-głosowe z pedałem, a z 1823 r. – stary instrument 11-głosowy. Dawny kościół został zniszczony w czasie I wojny światowej. Nową świątynię wznoszono w latach 1925–1931 i dopiero w czasie kolejnej wojny, 5 kwietnia 1943 r. zawarto umowę na budowę organów, według której instrument miał być gotowy do 6 listopada tego samego roku. Jednak dopiero 18 maja 1944 r. organy poświęcił ks. Jan Wszołek, dziekan biecki. Pisał on: Parafianie ołpińscy zachwyceni i bardzo wdzięczni swemu duszpasterzowi, bo mają organ piękny, o czystych głosach i prawie zadarmo. Przed wojną kosztowałyby 15.000 zł czyli około 600q pszenicy, teraz 130q pszenicy. Przy organizacji budowy bardzo zasłużyli się bracia Grendlowie, pochodzący z Ołpin, a zamieszkali w Warszawie, którzy pośredniczyli między parafią a firmą. Prospekt został wykonany według projektu Stefana Wędołowskiego. W 1967 r. instrument remontował Bronisław Kaltenbek z Rokietnicy. Miał on również dobudować dwa głosy w pedale: Mixturę i Bas-puzon 16’, jednak obecnie nie ma tych rejestrów w organach ani śladu po nich. Kolejne remonty przeprowadzali: Józef Buła z Krakowa (1976) i Andrzej Ragan z Włocławka (2009). Podczas tego ostatniego remontu zrealizowano zamiar dodania dwóch głosów, lecz w manuale I. Zamieniono też miejscami Gambę z Salicetem.

Wiatrownice stożkowe. Stół gry wolnostojący; grający siedzi przodem do prezbiterium.

Skala manuałów: C–a3; skala pedału: C–f1.


Budowniczy
Zygmunt Kamiński
Rok zakończenia budowy
1944
Liczba głosów
17
Liczba klawiatur
2+P
Traktura gry
pneumatyczna
Traktura rejestrów
pneumatyczna
Dyspozycja instrumentu
Manuał IManuał IIPedał
1. Pryncypał 8’1. Salicet 8’1. Violonbas 16’
2. Bourdon 16’2. Aeolina 8’2. Subbas 16’
3. Gamba 8’3. Vox coelestis 8’3. Cello 8’
4. Flet amabilis 8’4. Flet kryty 8’
5. Rourflet 4’5. Szpicflet 4’
6. Oktawa 4’ *6. Nasard 2 2/3
7. Super oktawa 2’ *
8. Mixtura 2 2/3’
Pomoce
Połączenia:
Manuał II do I
Manuał I do Ped.
Manuał II do Ped.
Super M. I
Super M.II – I
Subbo M. II–I

Urządzenia dodatkowe:
Automat pedału
Crescendo
Tremolo
Sygnał dla kalikanta

Stałe kombinacje:
Piano
Forte
Tutti
Przypisy
*) głos dobudowany w 2009 r. przez Andrzeja Ragana
Stół gry

Stół gry

Wskaźnik crescendo z sygnaturą budowniczego

Wskaźnik crescendo z sygnaturą budowniczego

Sekcja manuału I

Sekcja manuału I






Źródło

P. Pasternak, Zabytkowe organy w diecezji tarnowskiej, Tarnów 2025, s. 168–169 (tam też szczegółowa bibliografia)
Zdjęcia: Michał Stańczyk

Autor
Paweł Pasternak


Ostatnia modyfikacja: 2026-05-07 20:44:22