Kościół św. Leonarda Lipnica Murowana (małopolskie)

Pozytyw szkatulny pochodzący z kościoła św. Leonarda jest najmniejszym, ale najstarszym i najbardziej unikatowym instrumentem organowym w Lipnicy Murowanej. Po raz pierwszy wymieniono go w aktach wizytacji z lat 1728–1730 r. (miał wówczas pięć głosów), prawdopodobne zatem, że pochodzi on z XVII wieku. Pod koniec XIX w. pozytyw przeszedł generalny remont; przypuszczalnie usunięto wtedy piąty głos, którym mógł być najpewniej jednorzędowy Cymbel lub głos regałowy. W 1990 roku obiekt poddano gruntownej konserwacji, którą przeprowadziła Pracownia Konserwacji Zabytkowych Organów w Krakowie. Zrekonstruowano wtedy wszystkie piszczałki metalowe, gdyż zachowało się z nich tylko 29 uszkodzonych egzemplarzy. Instrument należy do grupy pozytywów jednoczęściowych, co oznacza, że mechanizm gry, aparat brzmieniowy i system powietrzny zamknięte są w jednej skrzyni o wymiarach 72x41x45 cm, zamykanej z obu stron dwuskrzydłowymi drzwiczkami. W jej górnej części znajdują się dwa miechy klinowe, poruszane naprzemiennie przez kalikanta. Na prawym boku znajduje się pięć niepodpisanych manubriów do włączania głosów. Instrument zaopatrzony jest również w żelazne kute antaby służące do jego przenoszenia.

CHARAKTERYSTYKA POSZCZEGÓLNYCH GŁOSÓW

[Flet kryty 4’] – drewniany (ścianka przednia i boczne dębowe, ścianka tylna jaworowa), pięć piszczałek rekonstruowanych, reszta oryginalna, piszczałki C–H leżące;
[Pryncypał 2’] – piszczałki C–a drewniane (jaworowe), oryginalne, dalej metalowe, rekonstruowane, piszczałki C–B leżące;
[Kwinta 1 1/3’] – piszczałki C–c drewniane (jaworowe), oryginalne, dalej metalowe, rekonstruowany;
[Oktawa ½’–1’] – metalowa, rekonstruowana, repetująca: C–H ½’, dalej 1’.

Skala manuału: CDEFGA–c³.