Kościół św. Wojciecha Świerki (pomorskie)

Prospekt

Prospekt

Opis Instrumentu

Poewangelicki ryglowy kościół w Świerkach został wzniesiony na miejscu starszego budynku w 1798 roku na planie wydłużonego ośmioboku. W 1885 roku August Terletzki z Elbląga zbudował w nim nowe, nieduże organy. Wraz z nowym werkiem zbudowano nową neogotycką szafę organową o zestandaryzowanej kompozycji prospektu (identyczny zachowany m.in. w miejscowości Czarne Dolne), znacznie odznaczającą się od reszty wyposażenia świątyni. Nowy instrument otrzymał wiatrownice klapowo-zasuwowe, mechaniczną trakturę oraz wbudowany od strony zachodniej. Miech magazynowy obsługiwany był za pomocą dwóch miechów czerpakowych, które zachowały do dziś oryginalne oskórowanie. Instrument nigdy nie posiadał elektrycznej dmuchawy. Ustawienie głosów na wiatrownicy jest następujące: od strony prospektu rejestry pryncypałowe (Principal 8', Octave 4'), potem kolejno rejestry progresywnie od rejestru Bordun 16' do mikstury; przejście dla stroiciela i na oddzielnej wiatrownicy Octavbass 8' i Subbass 16'.

W 1945 roku z powodu wymiany ludności kościół ewangelicki pozostawał przez kilka powojenny lat porzucony. Zapewne więc w latach 50. XX wieku organy zostały w dużym stopniu zdewastowane. Wykradzione zostały niemal wszystkie piszczałki metalowe. Z powodu pożaru miejscowego kościoła katolickiego w końcu lat 50., miejscowy proboszcz zaadaptował kościół luterański do katolickiej liturgii i funkcji nowego kościoła parafialnego. Do dziś jednak instrument pozostaje w stanie stałej ruiny. Mimo częściowego zaatakowania przez drewnojady zachowane piszczałki drewniane zachowały się w dość dobrym stanie. 

Skala manuału: C-f3; pedału: C-d1.


Budowniczy
August Terletzki
Rok zakończenia budowy
1885
Stan instrumentu
Bardzo zły
Liczba głosów
11
Liczba klawiatur
I+P
Traktura gry
mechaniczna
Traktura rejestrów
mechaniczna
Dyspozycja instrumentu
ManuałPedał
1. Bordun 16'1. Subbass 16'
2. Principal 8'2. Octavbass 8'
3. Viola di Gamba 8'
4. Floete 8'
5. Octave 4'
6. Floete 4'
7. Quinte 2 2/3'
8. Superoctave 2'
9. Mixtur 3 fach
Pomoce
[Pedal-coppel], [Calcanten-glocke], [Glockenstern], [?]
Stół gry

Stół gry

Zdemolowane wnętrze szafy organowej

Zdemolowane wnętrze szafy organowej






Źródło

Orgelbauanstalt A. Terletzki - Elbing Inhaber Ed. Wittek / Hoflieferant Sr. Königlichen Hoheit des Prinzen Friedrich Leopold von Preussen, Elbing [1912?], s. 49.
Bernard Schmid, Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Marienburg, Danzig 1919, s. 312.
Wizja lokalna (kwiecień 2026).

Autor
Bartosz Skop


Ostatnia modyfikacja: 2026-05-02 09:10:31