Żyrardów ( Kościół Wniebowstąpienia Pańskiego)

Manuał I	Manuał II	Pedał
1. Bourdon 16’	1. Geigenprincip 8’	1. Subbaſs 16’
2. Principal 8’	2. Rohrflöte 8’	2. Violon 16’
3. Hohlflöte 8’	3. Salicional 8’	3. Posaune 16’ **
4. Gedeckt 8’	4. Aeoline 8’	4. Octavbaſs 8’
5. Gamba 8’	5. Gemshorn 4’	5. Cello 8’
6. Octave 4’
7. Dolce [2’]*
8. Mixtur 4 fach

Artonimus 2026-05-23 13:05:26 Edytowany
Uściślając:
1. Traktura rejestrów jest mieszana. W stole gry, kołki rejestrowe połączone są z abstraktami, które poprowadzone są do dolnej części wiatrownicy, gdzie uruchamiają relajs odpowiedzialny za pneumatyczne uruchomienie klapy, która otwiera/zamyka dopływ powietrza do danej kanceli rejestrowej.
2. Puzon 16', z relacji byłej organistki, zniknął w latach 70-80 podczas któregoś z remontów. Następnie, w latach 90, jedna ze znanych firm organmistrzowskich dokonując przeglądu organów uzupełniła czasowo brak Puzonu 16' wstawiając Kwintę, gdyż - jak wynika z relacji - nie było środków (a może woli) na wstawienie Puzonu 16'.
3. Po zmianie personalnych w parafii, w końcu udało się uzupełnić brakujący Puzon 16' jego odpowiednikiem.
4. Ciekawy jest system połączeń (II-I oraz pedałowe), który realizowany jest mechanicznie, ale uruchamiany pneumatycznie. Uruchamiany jest on bowiem włącznikiem pod manuałem II (podobnie jak Feste Kombination) - jego włączenie wyzwala podniesienie mieszka, na skutek czego zostaje otwarty dopływ powietrza do podłużnego mini-miecha w kontuarze, który podnosi cały system abstraktów od klawiatury tak, by poszczególne abstrakty zahaczyły o abstrakty drugiego manuału, podobnie jest w przypadku połączeń pedałowych. Przykładowo, włączając połączenie międzymanuałowe widać, jak klawiatura I manuału nieco się unosi/zmienia położenie. Jest to ciekawy system i nawet dość niezawodny.
Z kolei poszczególne stopnie Feste Kombination realizowane są mechanicznie, ale podobnie jak w przypadku połączeń, uruchamiane pneumatycznie, poprzez podniesienie tzw. grzebienia, który powoduje poruszenie odpowiednich abstraktów rejestrowych, powodując włączenie głosu (jak przy wyciągnięciu manubrium).
5. Przez pewien czas, być może i do dnia dzisiejszego, organy nastrojone są w stroju nierównomiernie temperowanym. Z uwagi na to, że zastosowano jego "łagodną" wersję, tj. dwie tercje czyste, nieliczne osoby były w stanie to rozpoznać, choć niektórzy twierdzili, że od jakiegoś czasu organy niejako "czyściej" grają (z relacji osoby grającej).
6. Intonacja organów utrzymana jest zasadniczo w standardowym dla Riegera układzie, dość mocne i wyraźne brzmienie, co slychać zwłaszcza przy pedale - np. przy Violon Basie nieraz miało się wrażenie, jakby grał przelotowy Puzon, bo tak jest on donośny, oczywiście na plus.
7. W manula I Gedeckt 8' w większości rejestru ma podwójne labie (uzyskano w ten sposób ciekawą barwę jak na kryty głos).
8. Jakiś czas temu przeintonowano Geigenprinzipal 8' i Gemshorn 4', jednakże chyba trochę ze szkodą dla brzmienia. Ostatecznie bowiem stało się tak, że Gemshorn 4' mocno dominuje, nawet nad głosami I manuału (Pryncypałem czy Oktawą). Jakkolwiek, próba zrobienia solowego głosu z Gemshorn 4' (co dla gry koncertowej może i ma zalety) była chybiona, gdyż doprowadziło to do sytuacji, że przy normalnym akompaniowaniu liturgicznym nie ma fletowej 4', a włączenie Gemshorn 4' zagłusza i ludzi i pozostałe głosy. Podobnie jak Geigenprinzipal 8' w odniesieniu do którego, po przeintonowaniu, zatracono tak charakterystyczną dla Riegera i miłą w odbiorze, barwę skrzypcową.
9. Rieger zastosował dla manuału I i II wspólną wiatrownię, ale przy zachowaniu separacji kancel rejestrowych i systemu traktur.
10. Ciekawym jest, że zespół brzmieniowy jest stosunkowo mocno ze sobą "ściśnięty" tak, jakby było mało miejsca. Jest to o tyle zastanawiające, że za szafą organową jest znaczna przestrzeń, która nie jest wykorzystana. Wątpliwym jest, że powodem takiego usytuowania organów jest fakt rozety i chęci uniknięcia skutków nagrzewania instrumentu promieniami słonecznymi, gdyż organy mają z tyłu pełną szafę, która zakrywa materię piszczałkową (wiadomo, że z wyjątkiem końcówek najniższych piszczałek pedałowych, które "wystają" poza obręb szafy.

Kościół Wniebowstąpienia Pańskiego Żyrardów (mazowieckie)

Prospekt

Opis Instrumentu

Informacje o budowie

Właściwości

Zdjęcia

Stół gry

Klawiatura pedałowa

Wskaźnik napełnienia miecha

Przybliżona lokalizacja

Zobacz również

Komentarze