Kaplica cmentarna Lubartów (lubelskie)

Nie jest znane nazwisko budowniczego ani data budowy pozytywu, jednak jego cechy wskazują na to, iż został on zbudowany w pierwszym ćwierćwieczu XIX w. Instrument raczej na pewno nie był zbudowany z przeznaczeniem do wnętrza kaplicy cmentarnej. Jego forma i struktura zewnętrzna świadczą o tym, iż jego pierwszą lokalizacją mogło być jakieś wnętrze świeckie, np. pomieszczenia dworu lub pałacu. Nie wiadomo, kiedy i w jakich okolicznościach pozytyw ten trafił do kaplicy cmentarnej, ale na pewno znajdował się w niej jeszcze w roku 1982, kiedy  sporządzono dla niego kartę zabytku.

Najprawdopodobniej na przełomie XX i XXI w. instrument został przeniesiony z nieużywanej i niszczejącej kaplicy cmentarnej do pomieszczenia nad zakrystią kościoła św. Anny, które wówczas pełniło funkcję niewielkiego muzeum parafialnego, i tam przebudowany. Utracił wówczas oryginalną formę szafy (dodano pole z niemymi piszczałkami w miejsce pierwotnych, ażurowych drzwiczek), wymieniono wszystkie kloce na nieprofesjonalne deski, z których wyprowadzono igielitowe rurki do kolejnych desek-kloców, na których w nieładzie stały piszczałki. Było to swoiste kuriozum nieprofesjonalizmu. Same piszczałki zaś były w fatalnym stanie (drewniane w większości zniszczone biologicznie i mechanicznie, a metalowe były zbiorem przypadkowych, współczesnych piszczałek z różnych głosów). Usunięto wówczas również XIX-wieczny miech fałdowy z podawaczem klinowym, który istniał jeszcze w momencie zakładania karty zabytku. Zastąpiono go miniaturowym mieszkiem wykonanym z niskiej jakości materiału.

W latach 2024–2025 przeprowadzono generalny remont instrumentu połączony z szeroko zakrojoną niezbędną rekonstrukcją wybranych elementów. Przywrócono pierwotną formę szafy, zrekonstruowano kloce, klawiaturę, część piszczałek drewnianych głosów 8’ i 4’ oraz głos metalowy 2’. Odtworzono również miech fałdowy w formie zbliżonej do udokumentowanej w latach 80. XX w. Po przeprowadzonych pracach instrument zainstalowano z powrotem na chórze w odrestaurowanej kaplicy cmentarnej. Prace przeprowadziła firma Krzysztofa Deszczaka z Lublina.

Skala manuału: C–f³.