Kościół św. Mikołaja Tarczyn (mazowieckie)

Prospekt

Prospekt

Opis Instrumentu

Obecny instrument ma prospekt z 1688 roku, który jest pozostałością po poprzednich organach. Pamiątką po nich jest także napis wydrążony wewnątrz instrumentu na ścianie kościoła, być może przez budowniczych. Wówczas istniał też pozytyw w balustradzie, który rozebrano w związku z budową obecnego instrumentu. Dzisiejsze organy są trzecim instrumentem w historii tarczyńskiego kościoła: znikome informacje o pierwszym instrumencie mówią, że istniał takowy, nieczynny przed rozbudową światyni.

Według opisów historycznych sekcja manuału II znajdująca się we wnęce miała posiadać żaluzję; niestety brak śladów czy też otworów świadczących o takim urządzeniu. W manuale I pierwotnie istniał głos Quinta 3', który z czasem został zastąpiony głosem Oktawa 2'. Do niedawna na kluczu rejestrowym istniała dawna nazwa, obecnie zastąpiona właściwą. Stałą konserwację instrumentu prowadzi zakład organmistrzowski Krzysztofa Grygowicza.


Budowniczy
Józef Szymański
Rok zakończenia budowy
1871
Stan instrumentu
Bardzo dobry
Liczba głosów
18
Liczba klawiatur
2+P
Traktura gry
mechaniczna
Traktura rejestrów
mechaniczna
Dyspozycja instrumentu
Manuał IManuał IIPedał
1. Pryncypał 8'1. Aeolina 8'1. Pryncypał 8'
2. Salicjonał 8'2. Rurflet 8'2. Pryncypał 16'
3. Dubelt - flet 8'3. Pryncypał 8'3. Subbas 16'
4. Bourdon 16'4. Viola da Gamba 8'4. Violon - Cello 8'
5. Oktawa 4'5. Qunta - bass 6'
6. Portunal - flet 4'6. Flet 4'
7. Oktawa 2'
8. Mikstura 4 x
- Nagranie utworu Amazing Grace - z trąbką.
Stół gry

Stół gry

Tabliczka budowniczego

Tabliczka budowniczego

Miech i dźwignia do kalikowania

Miech i dźwignia do kalikowania

Traktura

Traktura

Piszczałki

Piszczałki

Zachowany napis informujący o budowie poprzedniego instrumentu na ścianie kościoła wewnątrz organów, wykonany rylcem być może przez ówczesnego organmistrza

Zachowany napis informujący o budowie poprzedniego instrumentu na ścianie kościoła wewnątrz organów, wykonany rylcem być może przez ówczesnego organmistrza






Źródło
bibliografia (zebrana przez Piotra Matogę):
http://www.organy.art.pl/instrumenty.php?instr_id=1122
Jerzy Gołos, „Polskie organy i muzyka organowa”, Warszawa 1972, s. 287, 362;
Jerzy Gołos, „The Polish Organ”, Warszawa 1992, s. 225-226, 408-409;
Jerzy Gołos, „Zarys historii budowy organów w Polsce”, Bydgoszcz 1962, s. 124-125;
Adam Grabowski, „Organy z tarczyńskiej świątyni” [w:] „Wiadomości Tarczyńskie”, r. 15, luty-marzec 2008, s. 8, 12;
Wiktor Z. Łyjak, „Organy w archidiakonacie warszawskim w XVII w. – fakty i mity” [w:] „Mazowsze – dziedzictwo kulturowe” (artykuł);
Wiktor Zygmunt Łyjak, „Organy na Mazowszu w diecezji płockiej od XIV wieku do 1818 roku”, Płock 2005, s. 86-87;
Ewa Smulikowska, „Organ-cases in Poland as works of art”, Warszawa 1993, s. 434-435;
Ewa Smulikowska, „Prospekty organowe w dawnej Polsce”, Wrocław 1989, s. 96;
Ewa Smulikowska, „Prospekty organowe w Polsce jako dzieła sztuki” [w:] Jerzy Gołos, „Polskie organy i muzyka organowa”, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1972, s. 498;
Małgorzata Trzaskalik-Wyrwa, „Tarczyn - «piękne posiada organy»” (artykuł).
Autor
Adam Grabowski


Ostatnia modyfikacja: 2018-01-15 14:40:23


Artonimus
Artonimus 2026-06-14 12:41:47 Edytowany
Pod wskazanym poniżej linkiem do PWCO podano m.in. że: istnieje zapisek, zgodnie z którym "Organ o 14 głosach nie dokończony." (z 1673 r.).
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że autorem powyższego zapisku jest ks. W. Knapiński, który przeprowadzał kwerendę parafii podwarszawskich. Wskazuje on, że 4 grudnia 1673 r. wizytację parafii przeprowadził ks. Święcicki, który w aktach wizytacyjnych zawarł powyższą wzmiankę o organach. Dodał on również, że "[ks.] Wojciech Petacki (był proboszczem tutaj do r. 1671) złp. 100 przeznaczone na ten cel zatrzymał i do r. 1673 pomimo nakazu Komissarzy nie oddawał (1673[)].".
Podsumowując, powyższe odnosi się do drugiego instrumentu, jeżeli uznać wzmiankę z 1604 r., zgodnie z którą były już wtedy stare i niegrające organy.
Dodać jeszcze można, że z Inwentarza z dnia 3 września 1827 r. sporządzonego przez dozór kościelny dla miejscowego proboszcza, księdza Stanisława Sadkowskiego można wyczytać, że „organy z pedałem i pozytywem na chórze murowanym sklepionym...” (M. Cabanowski, Opowieści o kościołach dawnego dekanatu grodziskiego, Grodzisk Mazowiecki 1996, s. 166-167).
adamorgan
adamorgan 2018-01-08 11:48:07
Więcej informacji:http://www.organy.art.pl/instrumenty.php?instr_id=1122