Kościół Znalezienia Krzyża Świętego Kalwaria Pacławska (woj. podkarpackie)

Opis Instrumentu

Kościół franciszkanów w Kalwarii Pacławskiej został wybudowany w latach 1770-1775 w stylu późnobarokowym, w roku 1776 konsekrował go biskup obrządku ormiańskiego Jakub Walerian Tumanowicz z Kamieńca Podolskiego pod wezwaniem Znalezienia Krzyża Świętego. Fundatorem tej murowanej świątyni był Szczepan Józef Dwernicki herbu Sas.

W roku 1774 Szczepan Józef Dwernicki zapisał anonimowo klasztorowi sumę 2000 zł polskich - procent od tej sumy miał służyć na utrzymanie organisty w Kalwarii. Natomiast najstarszy inwentarz z roku 1829 wspomina o organach, znajdującymi się na środku chóru muzycznego nad głównym wejściem.

29 września 1855 roku w wyniku podpalenia w klasztorze kalwaryjskim wybuchł najbardziej dotkliwy materialnie pożar. Spłonął wówczas zupełnie klasztor i zabudowania gospodarcze, a na kościele spaliły się dachy, wieże, drzwi oraz chór z organami. Nie ma zbyt wielu informacji na temat tego pierwszego instrumentu.

Koszty odbudowy kościoła i klasztoru po pożarze wyniosły 25 185 zł. reńskich. Staraniem gwardiana o. Innocentego Nycza w roku 1858 kościół w Kalwarii został wyposażony w organy. Budowy nowego instrumentu, kosztem 2000 zł. reńskich podjął się organmistrz lwowski Roman Ducheński (Liber perceptae et Expensae incipiendo a 1-a Octobris 1855, R.1859, 1860; Liber actorum memorabilium Conventus Calvariensis str. 35 nr 12).

W roku 1935 dokonano naprawy organów: „W sierpniu naprawiono organ w kościele za cenę 300 zł. Oczyszczono cały organ, wystrojono piszczałki, wyłożono klawiaturę, wyregulowano mechanizm, naprawiono miech, zakonserwowano drewniane piszczałki i pomalowano szafę. Dwa głosy mocno zurzyte czekają na wymianę. Naprawy organu dokonał Karol Gliniewicz ze Lwowa były pracownik firmy Haase.”(Kronika 1 s. 345).

Szafa organowa nawiązuje do stylu barokowego. Została ona wykonana z drzewa sosnowego, posiada wymiary:

wysokość 685 cm

szerokość 403,5 cm

głębokość 179 cm

Wierzchołki dwóch wież prospektu wieńczą dwa barokowe, drewniane aniołki z trąbką i fletem.

Wszystkie ozdoby prospektu oraz uszaki są złocone. Szafa jest swobodnie usytuowana na chórze muzycznym. Na tylnej ścianie instrumentu znajduje się drewniany, dwunożny kalikant (podawacz).

Manuał wbudowany jest w szafę organową z boku. Pedał wykonany jest z dębu jasnego. Jest to pedał prosty, zamontowany na stałe w szafie.

Skala manuału: C-f3 (54 klawisze)

Skala pedału: C-a  (22 klawisze)

Traktura gry i rejestrów: mechaniczna.

Wiatrownice: zasuwowo - klapowe.

Wiatrownica manuału posiada wymiary: 370 cm. x 105 cm.

Wiatrownica pedału: 370 cm. x 60 cm.

Miech magazynowy, dwufałdowy o wymiarach: 335 cm. x 160 cm.

Ciśnienie powietrza w miechu: 95 mm SW

Dwie dźwignie do kalikowania nożnego oraz dmuchawa elektryczna.

 

 

 

Budowniczy
Roman Ducheński
Rok zakończenia budowy
1858
Liczba głosów
15
Liczba klawiatur
I+P
Traktura gry
mechaniczna
Traktura rejestrów
mechaniczna
Dyspozycja instrumentu
ManuałPedał
1. Principal 8’.1. Subbas 16’.
2. Fl. Amabilis 8’.2. Principalbas 8’.
3. Quintatona 8’.3. Cello 8’.
4. Salicional 8’.4. Bourdonbas 8’.
5. Octav 4’.
6. Quinta 3’.
7. Fl. Minor 4’.
8. Fl. Major 8’.
9. Piccolo 2’. Gamba 8’*.
10. Mixtura 3x.
Przypisy
*) głos wstawiony przez Jana Bienia w 1908 roku





Opis na medal

Powyższy artykuł został uznany przez Redakcję jako wzorcowy. Jest to szczególne wyróżnienie dla profesjonalnych opisów instrumentów: opartych o bogatą bibliografię oraz wizję lokalną, posiadających wyczerpujący i ciekawy opis, udokumentowanych zdjęciami w wysokiej rozdzielczości oraz powstałych z dbałością o szczegóły. Opis posiadający to wyróżnienie jest wzorem dla wszystkich innych i powinien być przez nie naśladowany. Potwierdza również wiedzę i umiejętności autora w zakresie analizy budowy instrumentu.






Opracował(a): Piotr Czuczkiewicz
Źródło: 1. „Inventarium Ecclesiae Calvariae Pacłaviensis (...) Francisci Błeszyński Guardiani Anno a Nativitate Domini Christi 1829 die 10 7-bris”.
2. „Kronika konwentu OO. Franciszkanów w Kalwaryi Pacławskiej od roku 1668. Spisywana przez Gwardyanów od r. 1902”.
3. „Opis Kalwaryi pacławskiej z R. 1915”, o. Alojzy Karwacki.
4. „Kalwaria Pacławska”, o. Józef Symeon Barcik OFMConv., Warszawa 1985.
5. Liber perceptae et Expensae incipiendo a 1-a Octobris 1855, R.1859, 1860.
6. Liber actorum memorabilium Conventus Calvariensis Ord. Min. Francisci Ven. Patri Minoritarum Conventualium.


Ostatnia modyfikacja: 2017-02-07 19:11:21


Zaloguj się, aby dodać komentarz!