Kościół Matki Bożej Pocieszenia Wierzchosławice (małopolskie)

Prospekt

Prospekt

Opis Instrumentu

Plany budowy nowych organów istniały w parafii od 1918 roku. Duży udział w gromadzeniu funduszy na budowę miał przewodniczący komitetu parafialnego, premier Wincenty Witos. Starania o instrument rozpoczęto od wymieniany korespondencji z innymi parafiami, które niedawno budowały bądź remontowały organy. W większości poleciły one do budowy firmę Rieger.  Negocjowano także z Bronisławem Markiewiczem ze Lwowa (ten jednak nie przyjął oferty), oraz Adolfem Homanem i Wacławem Biernackim z Warszawy, ci jednak żądali zbyt wysokiej ceny (odpowiednio 11250 i 9000 zł za organy 9-głosowe) . Zdecydowano się na dużo tańszą firmę Rieger, która była skłonna organy 9-głosowe za 6200 zł, a 12-głosowe za 7750 zł. 31 października 1925 r. firma przysłała kosztorys ze szczegółową dyspozycją organów 12-głosowych. Jednak na skutek inflacji rachunek wystawiony po ustawieniu dzieła 29 września 1926 r. opiewał na kwotę 1292 dolary, czyli ok. 13000 zł. Instrument spłacano jeszcze w 1928 roku. Pierwotna dyspozycja była następująca:

Manuał Pedał
Bourdon 16' Subbas 16'
Pryncypał 8' Oktawbas 8'
Flet otwarty 8' Cello 8'
Kryt 8'  
Gamba 8'  
Salicyonał 8'  
Oktawa 4'  
Dolce 4'  
Mixtura 4 rzęd.  


Między 1947 a 1971 r. zainstalowano dmuchawę elektryczną. W 1978 r. Stanisław Czachor z Tuchowa dobudował pięć głosów na dostawkach umieszczonych poza szafą organową. Awaryjność tego rozwiązania była przyczyną kolejnego remontu, który przeprowadzili Kazimierz Plewa z Nowego Sącza i Antoni Kuczaj z Gołkowic w 1994 roku. Zlikwidowano wtedy dostawki dodane przez Czachora, a częścią dobudowanych przez niego piszczałek zastąpiono zniszczone egzemplarze Riegera. W miejsce Bourdonu 16’ wstawiono Gemsquintę 2 2/3’ i Piccolo 2’, a w miejsce Fletu otwartego – Flet kryty przerobiony z Bourdonu. Koszt remontu wyniósł 100 milionów ówczesnych złotych. Prace rozpoczęto 11 kwietnia, a organy poświęcił ks. inf. Stefan Dobrzański 29 czerwca 1994 r. Podczas poświęcenia na organach grał wykonawca remontu – Kazimierz Plewa. W 2023 r. Sławomir Piotrowski z Modlnicy podczas ponownego remontu usunął nieoryginalny Chorałbas 4’ z sekcji pedału.

Wiatrownice stożkowe. Stół gry wolnostojący na osi prospektu; grający siedzi przodem do prezbiterium.

Skala manuału: C–f3; skala pedału: C–d1.


Budowniczy
Rieger
Opus
2236
Rok zakończenia budowy
1926
Liczba głosów
12  (9)
Liczba klawiatur
I+P
Traktura gry
pneumatyczna
Traktura rejestrów
pneumatyczna
Dyspozycja instrumentu
ManuałPedał
1. Pryncypał 8’1. Subbas 16’
2. Kryty 8’ 12. Oktawbas 8’ 5
3. Gamba 8’3. Cello 8’
4. Salicyonał 8’
5. Oktawa 4’ 2
6. Dolce 4’ 3
7. Gemskwinta 2 2/3’ 4
8. Picolo 2’ 4
9. Mixtura 4rzęd.
Pomoce
Man.-Ped., Super Oktaw, Piano, Mezzoforte, Forte, Tremolo4
Przypisy
1 pierwotnie ekstensja głosu Bourdon 16’
2 ekstensja głosu Pryncypał 8’
3 ekstensja głosu Salicyonał 8’
4 rejestr nieoryginalny
5 ekstensja głosu Subbas 16’
Stół gry

Stół gry

Traktura

Traktura






Źródło

P. Pasternak, Zabytkowe organy w diecezji tarnowskiej, Tarnów 2025, s. 276–277 (tam też szczegółowa bibliografia)
Zdjęcia: Michał Stańczyk

Autor
Paweł Pasternak


Ostatnia modyfikacja: 2026-05-16 16:09:12

Kościół św Józefa Oblubieńca NMP (Wierzchosławice) - 20 głosów