W 1949 r. pallotyńskie seminarium duchowne w Ołtarzewie otrzymało zezwolenie od władz państwowych na wywóz dwóch instrumentów z Tarnawy i Wysokiej (woj. lubuskie). Los pierwszego instrumentu nie jest znany. W drugim przypadku chodziło o pierwsze organy zbudowane przez Gustava Heinzego z Żar w 1904 r., z 10 głosami, dwoma manuałami i pedałem oraz trakturą pneumatyczną. Nie jest pewne, czy ten instrument rzeczywiście był zamontowany w Ołtarzewie, czy tylko tam składowany. Ok. 1954 r. znalazł się natomiast w Sromowcach Wyżnych (woj. małopolskie), gdzie do dziś funkcjonuje.
Już 6 kwietnia 1950 r. podpisano z firmą Wacława Biernackiego umowę na budowę 35-głosowych organów. Faktycznie jednak zaplanowano instrument 34-głosowy, a obecnie jednego głosu brak. Pięć dni później rozpoczęto prace. Około rok później, 9 kwietnia 1951 r. rozpoczął się montaż w kościele. Instrument grał już częściowo 19 maja, a jego odbiór odbył się 21 czerwca. Trzy dni później miało miejsce poświęcenie i koncert inauguracyjny w wykonaniu prof. Dypcica.
W 1972 r. zakupiono nową, cichobieżną dmuchawę. Trzykrotnie organami zajmowała się warszawska firma Kamińskich. Za pierwszym razem, w 1961 r. była to korekta i strojenie. W latach 1975–1976 wykonano większy remont, podczas którego dokonano w dyspozycji zmian zasugerowanych przez prof. Feliksa Rączkowskiego (zamiana między manuałami II i III Trawersfletu 4’ z Fletem dolce 8’, usunięcie połączeń super- i suboktawowych). W 1987 r. firma wymieniała mieszki i stroiła instrument. Na początku XXI w. poprawek dokonywał Piotr Duda z Truskawia.
Dźwignia do kalikowania nożnego i dmuchawa elektryczna. Stół gry wolnostojący; grający siedzi przodem do prezbiterium.
Skala manuałów: C–a3; skala pedału: C–f1.
| Manuał I | Manuał II | Manuał III | Pedał |
|---|---|---|---|
| 1. Bourdon 16’ | 1. Kwintaton 16’ | 1. Flet dolce 8’ | 1. Kontrabas 16’ |
| 2. Pryncypał 8’ | 2. Pryncypał 8’ | 2. Bourdon 8’ | 2. Subbas 16’ |
| 3. Salicet 8’ | 3. Gedekt 8’ | 3. Gemshorn 8’ | 3. Violonbas 16’ |
| 4. Holflet 8’ | 4. Viola 8’ | 4. Róg nocny 4’ | 4. Kwintbas 10 2/3’ |
| 5. Oktawa 4’ | 5. Trawersfl. 4’ | 5. Pryncypał 8’ | 5. Oktawbas 8’ |
| 6. Flet 4’ | 6. Oktawa 4’ | 6. Nasard 2 2/3’ | 6. Fletbas 4’ |
| 7. Kwinta 2 2/3’ | 7. Flautino 2’ | 7. Pikolo 2’ | 7. Rankiet 16’ |
| 8. Mixtura 2’ | 8. Harmonia 4 ch. | 8. Tercflet 1 3/5’ | |
| 9. Trompet 8’ | 9. Obój 8’ | 9. Klarnet 8’ | |
| Dzwony |
Oględziny instrumentu w 2009 r.
Archiwum firmy Kamińskich, teczka Rachunki Zygmunt senior, rachunek nr 9 z 28 listopada 1961 r.
ks. Krzysztof Kulczycki, Organy w kościołach Księży Pallotynów w Polsce – badania historyczno-instrumentoznawcze, Lublin 1989 (praca magisterska KUL), s. 28–29.
Wolfgang J. Brylla, Utracone-odnalezione. Translokacje lubuskich organów, „Lubuskie Materiały Konserwatorskie” 2012, s. 162.
Informacja Piotra Dudy
Ostatnia modyfikacja: 2026-04-05 11:49:37