Kościół św. Bartłomieja (stary) Gliwice (śląskie)

Budowniczym instrumentu jest Johann Matthias Vinzenz Haas. Pewność co do jego autorstwa oraz roku budowy daje wpis w gazecie „Schlessiches Kirchenblatt”⁴. Oto przybliżone tłumaczenie informacji z gazety:

Szobiszowice koło Gliwic. W czwartą niedzielę po Wielkanocy tego roku, w tutejszym kościele parafialnym nowo wybudowane przez organmistrza pana Haasa z Baborowa organy zostały poświęcone na służbę Panu, i po trwającym dla nas półtora roku Wielkim Piątku, podczas celebracji świętych tajemnic ponownie usłyszeliśmy pierwszy dźwięk organów. Uroczyste Te Deum zakończyło ceremonię poświęcenia, w nim złączyła się społeczność pełna radości i wdzięczności dla Dawcy wszystkiego dobrego, ponieważ on w swej łasce pomógł stworzyć piękne dzieło, które od teraz przeznaczone będzie na służbę dla Jego chwały i dla ozdoby Jego świątyni. Ze względu na powszechny niedostatek środków wydawało się, że parafialnej wspólnocie będzie trudno, wyłożyć pieniądze na pokrycie budowy organów wyłożyć, tylko w zaufaniu do Pana ręce zostały do pracy włożone, i On tej pracy pobłogosławił! Dobroczyńcy z bliska i daleka pomagali poprzez skromne wpłaty finansować to dzieło; im składamy tutaj nasze najgorętsze podziękowania i dajemy im zapewnienie, że oni w modlitwach wspominani będą, gdy tylko uroczyste dźwięki organów nasze modlitwy dziękczynne do Bożego tronu będą wznosić. Organy chwalą ich mistrza. Jest to jego 27. dzieło. Jego mocny dźwięk, zdecydowany wyrazisty charakter poszczególnych głosów, podobnie jak praktyczna i trwała konstrukcja mechanizmu oraz precyzyjne i gustowne rzemiosło, muszą być pochwalone na podstawie oceny jakości dokonanej przez ekspertów wezwanych do odbioru organów. W związku z oceną ekspertów nazywamy to dzieło w pełni udanym, oraz możemy szczerze polecać tego mistrza, wobec którego do wyjątkowej wdzięczności czujemy się zobowiązani, za jego realizm i wyrozumiałość wobec oczekiwań wspólnoty przy jej niezamożności. Rada kościoła. 

Na podstawie artykułu można z pewnością określić, że poświęcenia organów dokonano 28 kwietnia 1850 roku. Można też stwierdzić, że nie jest to pierwszy instrument wybudowany w tym kościele, ponieważ mowa jest o trwającym półtora rok Wilekim Piątku, a jak wiadomo w tym dniu organy nie są używane w liturgii, więc w domyśle instrument był tam już wcześniej. Organy stoją na emporze nad wejściem głównym do kościoła w osi ołtarza głównego. Stół gry wbudowany jest w lewy bok szafy instrumentu. Organy mają wiatrownice klapowo-zasuwowe i dwa miechy klinowe. Po lewej stronie stołu gry, w ścianie szafy organowej zachowane jest stanowisko kalikanta. Instrument został w nieznanym roku wyremnotowany najprawdopodobniej przez firmę Rieger¹, mogły też przejść remont w późniejszym czasie (dawny remont wspominany był przez jednego z opiekunów światyni, mógł to być póżniejszy remont niż ten wspominany przypisywany firmie Rieger, wykonany zapewne w czasach PRL). Dwie kartki z nazwami głosów są uszkodzone, a jedna całkowicie zniszczona. Stan organów już w roku 2005 był zły, na co wskazują opochodzące z tego roku² fotografie wnętrza szafy organowej, przedstawiające piszczałki częściowo przewrócone oraz zanieczyszczone prawdopodobnie białą farbą. Aktualnie stół gry zastawiony jest fisharmonią. Klawiatura pedałowa stoi zdemontowana oparta o ścianę pod manuałem, można zauważyć w niej jeden zniszczony klawisz. Są to najstarsze i jedyne mechaniczne organy kościelne w Gliwicach³, jak również jedyny instrument przypisywany J.M.V. Haasowi na terenie miasta. Remont instrumentu nie jest na razie planowany ze względu na uznawaną za bardziej pilną potrzebę remontu barokowego ołtarza oraz barokowej ambony, na który najwyraźniej nie ma aktualnie środków.