W parafii NMP Matki Zbawiciela w Mikołowie początkowo do liturgii wykorzystywano fisharmonię, najpewniej sprowadzoną z innego kościoła. Instrument zachował się i obecnie znajduje się na strychu świątyni.
W 1956 roku rozpoczęto starania o budowę organów piszczałkowych. Inicjatorem działań był kuratus ks. Wojciech Antoni Olszówka, który zwrócił się o opinię do ks. Leonarda Jana Lepicha. W parafii przeprowadzono zbiórkę funduszy, a realizację powierzono firmie Wacława Biernackiego z Krakowa. Planowano instrument 28-głosowy, jednak z powodów finansowych powstały organy tylko o 18 głosach. Poświęcenia instrumentu dokonał 9 czerwca 1957 roku bp Józef Bieniek. Tego samego dnia, po nieszporach, organy zaprezentował ks. Lucjusz Słowik.
W kolejnych latach instrument był rozbudowywany. W 1964 roku zainstalowano dzwony rurowe, a w 1967 roku uzupełniono go o nowe głosy. Organy były pozytywnie oceniane pod względem brzmienia, wykonania i lokalizacji stołu gry. Firma Biernackiego prowadziła także prace serwisowe, w tym naprawę w 1967 roku. W 1976 roku przeprowadzono przegląd techniczny.
W późniejszym okresie wykonano dwa większe remonty. W 1988 roku Mieczysław Klonowski i Marek Urbańczyk wymienili membrany, usunęli usterki i przeprowadzili strojenie. W 2008 roku podobne prace wykonali Mieczysław Klonowski oraz Łukasz Kurpas.
Stół gry pierwotnie był mobilny i znajdował się po lewej stronie chóru (patrząc w kierunku ołtarza), w obrębie jego wysuniętej części. Po 2008 roku został przeniesiony w pobliże szafy organowej. W trakcie remontu w 2023 roku kontuar ponownie ustawiono w pierwotnej lokalizacji i unieruchomiono, wbudowując go w posadzkę. Obecnie organista siedzi lewym bokiem do ołtarza.
Pierwotny stół gry zawierał manubria przewidziane dla większej dyspozycji. Obejmowała ona dodatkowo głosy: Gedakt 8', Bachflet 4', Trompet 8' (manuał I), Aeolina 8', Róg nocny 4', Flageolet 1', Obój 8' (manuał II), Chorałbas 4', Miksturbas 3 ch., Puzon 16' (pedał).
Prospekt ma formę trójwieżową o układzie parawanowym bez górnej obudowy stolarskiej. Składa się z części piszczałkowej i cokołowej. Piszczałki prospektowe rozmieszczono w dwóch rzędach. W tylnym rzędzie znajdują się cztery grupy piszczałek dopełniające kompozycję przedniego rzędu.
Estetyka brzmieniowa ma charakter uniwersalny z przewagą rozwiązań romantycznych. Dominują głosy ośmiostopowe, brak pełnej piramidy pryncypałów oraz głosów językowych. Dyspozycja ukierunkowana jest głównie na potrzeby liturgiczne.
W 2023 roku przeprowadzono gruntowny remont instrumentu pod kierunkiem Piotra Nowakowskiego oraz Piotra Antosa. Całkowicie przebudowano stół gry, usuwając manubria nieistniejących głosów.
| Manuał I | Manuał II | Pedał |
|---|---|---|
| 1. Pryncypał 8’ | 1. Pryncypał fletowy 8’ | 1. Violon 16’ |
| 2. Holflet 8’ | 2. Burdon 8’ | 2. Subbas 16’ |
| 3. Gemshorn 8’ | 3. Koncertflet 8’ | 3. Oktawbas 8’ |
| 4. Oktawa 4’ | 4. Salicet 8’ | 4. Flet 8’ |
| 5. Rurflet 4’ | 5. Vox coel. 8’ | |
| 6. Mikstura 3 ch. | 6. Trawersflet 4’ | |
| 7. Piccolo 2’ | ||
| 8. Sesquialtera 2 ch. |
Łukasz Steczek, Działalność firmy organmistrzowskiej Biernacki w granicach archidiecezji katowickiej. Studium historyczno-instrumentoznawcze, Katowice 2023 (praca doktorska UŚ), s. 146-149.
Oględziny własne
Ostatnia modyfikacja: 2026-03-24 14:04:23