Kościół św. Jerzego Gniezno (wielkopolskie)

Opis Instrumentu

Kościół św. Jerzego powstał prawdopodobnie jeszcze w X w. na miejscu kaplicy grodowej. Został on jednak zniszczony pożarami. Z budowli romańskiej pozostał jedynie fragment ściany. Odbudowano go w 1782 r. w stylu barokowym. Obecnie pełni funkcje akademickiego, rektorskiego oraz kolegiackiego i podlega pod Prymasowskie Wyższe Seminarium Duchowne w Gnieźnie.

Jak dotąd nie wiadomo, jakie organy znajdowały się we wcześniejszej budowli oraz po odbudowie kościoła (o ile takowe istniały). Jedyną wskazówką jest relacja prasowa, z której można wyczytać, że poprzedni instrument przed omawianymi organami został ufundowany przez abp. Przyłuskiego, który swą funkcję sprawował w latach 1845-1865. 

Obecne organy zostały wybudowane dzięki zaangażowaniu ks. Koncewicza i miejscowej społeczności, m.in. maturzystek miejscowej szkoły, które zorganizowały wieczorek taneczcny, z którego zysk przeznaczono na budowę instrumentu. Organy z fabryki Polcyna zostały przywiezione w połowie sieprnia 1927 r a ich odbiór miał miejsce 31 sierpnia. Według relacji prasowej organy miały mieć 18 resjestrów i 13 głosów (brak głosu może wynikać z błędu redakcji, mniej prawdopodobna jest późniejsza przebudowa). Komisja stwierdziła, że instrument wykonany jest z pierwszorzędnego materiału pochodzącego wyłącznie z Polski, organy zostały dobrze zamontowane, traktura jest punktualna, urządzenia działają poprawnie a całość jest dobrze zintonowana. Prospekt został zaprojektowany przez poznańskiego architekta Stefana Cybichowskiego. Koszt instrumentu wyniósł 15 000 złotych, które zostały zapłacone częściowo przez Kapitułę oraz z pieniędzy pochodzących ze zbiórek. Stare organy miały zostać naprawione przez zakład Polcyna i przeznaczone do sprzedaży.

Na uwagę zasługują nazwy głosów, które odpowiadają polskim nazwom dawnych instrumentów muzycznych. Propagatorem takiego zabiegu był m.in. ks. Surzyński.

Kolory tabliczek rejestrowych: manuał I – fioletowe, manuał II – żólte, pedał – zielone. Stół gry ustawiony przy lewym boku szafy, skierowany w stronę ołtarza. Zaraz obok stołu gry znajduje się wejście do szafy, co wskazywać może na fakt przebudowy instrumentu. 

Budowniczy
Albert Polcyn (?)
Rok zakończenia budowy
1927
Stan instrumentu
Zły
Liczba głosów
14
Liczba klawiatur
2+P
Traktura gry
pneumatyczna
Traktura rejestrów
pneumatyczna
Dyspozycja instrumentu
Manuał IManuał IIPedał
1. Bordun 16'1. Flet łagodny 16'1. Subbass 16'
2. Pryncypał 8'2. Multanka 16'2. Cello 8'
3. Gamba 8'3. Salicet 8'
4. Flet Pusty 4'4. Vox coelestis 8'
5. Kwinta szumiąca 2 2/3'5. Aeolina 8'
6. Flaut. trav. 4'
7. Pikolo 2'
Pomoce
Połączenia: II-I, I-Ped., II-Ped., Super II-I
kalkant, wałek crescendo, żaluzja dla manuału II
Piano, Mezzoforte, Tutti







Opracował(a): Adam Bigosiński
Źródło: "Gazeta Gnieźnieńska" z 1 IX 1927 r.


Ostatnia modyfikacja: 2020-01-25 22:18:10

Kościół bł. Bogumiła (Gniezno) - 9 głosów
Bazylika Prymasowska Wniebowzięcia NMP (Gniezno) - 52 głosów
Kościół NMP Królowej Polski (Gniezno) - 19 głosów

Zaloguj się, aby dodać komentarz!