Kościół św. Tomasza – organy na emporze północnej Lipsk (woj. sachsen)

Prospekt

Prospekt

Opis Instrumentu

Kościół św. Tomasza w Lipsku może poszczycić się liczącą kilka stuleci tradycją użytkowania organów w liturgii. Pierwsze zachowane świadectwa wspominające „śpiew z organami” datują się na lata 1384 i 1392. Dokument z roku 1489 zawiera wzmiankę o „małych organach”. W roku 1511 organmistrz Blasius Lehmann z Budziszyna zbudował na zachodniej emporze świątyni duże organy, zastąpione następnie (1601 r.) trzymanuałowym instrumentem Johanna Lange, odnawianym i rozbudowywanym w kolejnych wiekach. W roku 1639 na nowopowstałej emporze przy łuku tęczowym wzniesiono zdemontowane sto lat później organy o konstrukcji architektonicznej tzw. „jaskółczego gniazda”. Oba instrumenty zagrały w 1739 r. podczas pierwszego wykonania Bachowskiej Pasji wg św. Mateusza.

Powstały w roku 2000 instrument zastąpił wybudowane przez Alexandra Schukego 47-głosowe, trzymanuałowe organy, służące od 1967 r. do wykonywania repertuaru przedromantycznego.

Szczegółowe dane techniczne:

– Prospekt: posiada barokową formę, charakterystyczną dla wielkich instrumentów; opracowany nowocześnie; malowany w technice historycznej; na obrzeżach pól piszczałkowych posrebrzany i iryzowany;
– Konstrukcja: w nawiązaniu do zachowanego szkicu dawnych organów kościoła św. Pawła w Lipsku barokowy mechanizm odpowiada zewnętrznej formie instrumentu: nad stołem gry, po obu stronach klawiatur umiejscowiono Brustwerk, Principal 2'od B (w kamertonie) w prospekcie, za nim pośrodku nieco głębiej leżący Unterwerk; jako Echo brzmi (od zewnątrz) po lewej i prawej stronie tzw. Klein-Pedal; Principal 8' od B (kamerton) w prospekcie, ponad nim, pośrodku Hauptwerk; Principal 8' od D w prospekcie, ponad Hauptwerkiem sekcja Oberwerk, Principal 8' od F najgłębiej w tyle; w niszy okiennej znajdują się głosy Puson 32' i 16'.
– Aparat gry: I manuał – Brustwerk, II manuał – Hauptwerk, III manuał – Oberwerk, IV manuał – Echo.
– Połączenia: mechaniczne poł. trakturowe; dodatkowo Kammertonkoppel dla całego aparatu, uruchamiany mechanicznie przy pomocy dźwigni.
– Aparat powietrzny: pod podestami empory, po prawej i lewej stronie organów dwa miechy klinowe, miech pomocniczy i wentylator dla manuałów, z prawej strony instrumentu dwa miechy klinowe; miech pomocniczy i dmuchawa dla pedału po stronie lewej.
– Wysokość stroju: dla całości mechanizmu istnieje możliwość przełączania pomiędzy dwoma strojami, hortonem (ok. 466 Hz) i kamertonem (ok. 415 Hz).
– Strój: specjalna temperacja dla muzyki Bachowskiej, obejmująca oba typy stroju.

Budowniczy
Gerald Woehl
Rok zakończenia budowy
2000
Liczba głosów
61
Liczba klawiatur
4+P
Traktura gry
mechaniczna
Traktura rejestrów
mechaniczna
Dyspozycja instrumentu
Manuał IManuał IIManuał IIIManuał IVPedał
Brustwerk Hauptwerk Oberwerk Echo 
1. Grob Gedackt 8'1. Bordun 16'1. Quintaden 16'1. Stll Gedackt 8'1. Großer Untersatz 32'
2. Klein Gedackt 4'2. Principal 8'2. Principal 8'2. Quintaden 8'2. Principal 16'
3. Principal 2'3. Violdigamba 8'3. Gemßhorn 8'3. Principal 4'3. Violon 16'
4. Super Gemß-Hörnlein 2fach 2'4. Rohrflöth 8'4. Gedackt 8'4. Nachthorn 4'4. Sub Bass 16'
5. Quint-Sexta 2fach5. Quinta 6'5. Flauta doux 8'5. Spitzflöth 4'5. Octav 8'
6. Sieflit 1'6. Octav 4'6. Octav 4'6. Spitzquint 3'6. Gedackt 8'
7. Nassatquint 3'7. Hohlflöth 4'7. Schweitzerflöth 2'7. Quintaden 8'
8. Queerflöth 2'8. Hohlquinth 3'8. Octav 2'8. Sup. Octav 4'
9. Superoctav 2'9. Plockflöth 2'9. Rauschquint 1 1/2'9. Bauerflöth 2fach 1'
10. Sesquialtera 3fach10. Superoctav 2'10. Superoctävlein 1'10. Mixtur 6fach
11. Mixtur 6fach11. Sesquialtera 3fach11. Cimbl 3fach11. Posaun Baß 32'
12. Cimbl 3fach12. Scharff 4fach12. Regal 8'12. Posaun Baß 16'
13. Fagott 16'13. Vox Humana 8'13. Trombet 8'
14. Trombetta 8'14. Hautbois 8'14. Cornet 2'
Pomoce
Połączenia: III/II, IV/II, II/P, III/P;
Tremulanty dla całego zespołu brzmienia;
Zimbelstern dla Pleno, Zimbelstern dla mniejszych registracji;
Vogel Geschrey.
Stół gry

Stół gry








Opracował(a): Michał Pietruszak
Źródło: Treść opisu oparta na informacjach podanych w:
http://www.orgelbau-woehl.de/leipzig-bach.html
https://www.thomaskirche.org/r-orgeln.html
Zdjęcia: Kazimierz Salik


Ostatnia modyfikacja: 2017-02-07 19:15:15


Nie ma jeszcze żadnych komentarzy. Dodaj własny!

Zaloguj się, aby dodać komentarz!