Kościół Nawiedzenia NMP (stary) Sucha Beskidzka (małopolskie)

Prospekt

Prospekt

Opis Instrumentu

Stary suski kościół pod wezwaniem Nawiedzenia NMP wybudowany został w 1614 roku, ale jego wyposażenie, które zachowało się do dzisiejszych czasów, pochodzi w większości z XVIII w. Z tego okresu pochodzi także barokowy instrument nieznanego budowniczego umiejscowiony na rokokowym chórze wspartym na czterech kolumnach w stylu jońskim. Chór ten wybudowano pod koniec XVIII w., o czym informuje inskrypcja A.D. 1791 pod umiejscowionym pośrodku parapetu chóru ozdobnym medalionem z wizerunkiem króla Dawida grającego na harfie. Przypuszczalnie więc organy mogły zostać wybudowane niedługo po ukończeniu tej inwestycji. Niektóre źródła jako czas powstania instrumentu podają XVII wiek, co wydaje się mało prawdopodobne, chyba że w kościele istniał inny chór, na którym organy te mogły zostać wybudowane, jednak kroniki nie wspominają o tego typu rozwiązaniu. Instrument aż do czasu wybudowania nowego, dużo większego kościoła w pobliżu, był używany regularnie, lecz w późniejszym czasie wskutek zamiany starego kościoła w magazyn popadał w coraz większą ruinę. Według kronik i przekazów ustnych, większa część piszczałek, czy też i nawet całych głosów, została przeniesiona do organów Riegera w nowym kościele, przy których w 1979 r. prowadzone były prace remontowe i rozbudowa.

W latach 70. ubiegłego wieku staremu kościołowi przywrócono funkcje sakralne, więc z racji tragicznego stanu organów na chórze pojawił się instrument elektroniczny. W zabytkowej szafie umieszczono jego głośniki, prawdopodobnie niszcząc przy okazji pozostałości piszczałek i elementów traktury. Usunięto także zabytkowe piszczałki prospektowe, wstawiając w późniejszym czasie w ich miejsce atrapy. Z racji przywrócenia do użytku starego kościoła wszystkie zabytkowe elementy wyposażenia świątyni oraz polichromie sukcesywnie poddawano koniecznym renowacjom. Wydawałoby się rzeczą naturalną i konieczną przywrócenie dawnej świetności także i organom, jednak postanowiono skupić się jedynie na aspekcie wizualnym, odnawiając tylko szafę, odsuwając daleko w przyszłość przedsięwzięcie renowacji całego instrumentu i tym samym uruchomienie go po kilkudziesięciu latach nieużytkowania. Zamiast tego w 2020 r. postanowiono zakupić nowy instrument elektroniczny, imitujący barokowe brzmienie, który ustawiono przodem do szafy organowej.

Ze starych organów dziś zachował się jednomanuałowy stół gry, umiejscowiony z lewej strony szafy organowej, 12 manubriów nad klawiaturą oraz pozostałości wiatrownicy klapowo-zasuwowej. Organy miały wcześniej również trzygłosową sekcję pedału o skali C-c1 z krótką oktawą. Skala manuału to C-c3 z pierwszą oktawą krótką. Prospekt o pięciu polach i dośrodkowym układzie piszczałek. Pola skrajne i środkowe wysunięte są w sposób ryzalitowy.

Stan instrumentu
Bardzo zły
Liczba głosów
12
Liczba klawiatur
I
Traktura gry
mechaniczna
Traktura rejestrów
mechaniczna
Dyspozycja instrumentu
Manuał
brak możliwości ustalenia dyspozycji
Stół gry

Stół gry

Widok ogólny instrumentu

Widok ogólny instrumentu






Źródło
M. Leśniakiewicz, B. Woźniak, Parafia w Suchej Beskidzkiej, Wadowice 2008
Karta ewidencyjna zabytku (opr. Janusz Musialik, 2001)
Rozmowa z miejscowym organistą
Oględziny własne
Autor
Maciej Leśniak


Ostatnia modyfikacja: 2021-05-11 10:24:47

Kościół Nawiedzenia NMP (Sucha Beskidzka) - 21 głosów

Zaloguj się, aby dodać komentarz!