Kościół św. Katarzyny Brąswałd (woj. warmińsko-mazurskie)

Prospekt

Prospekt

Opis Instrumentu

Obecny, monumentalny kościół w Brąswałdzie (niem. Braunswalde) jest już trzecim obiektem sakralnym w tym miejscu. Wybudowany został w latach 1894-1896 według projektu znanego architekta warmińskiego Fritza Heitmanna z Królewca. W 1897 roku został uroczyście poświęcony przez ówczesnego biskupa warmińskiego ks. Andreasa Thiela. Kościół w Brąswałdzie przede wszystkim słynie z polichromii wypełniających całe wnętrze świątyni, wykonanych w 1912 roku przez malarzy H. Zeptera i Brandta na zlecenie proboszcza ks. Walentego Barczewskiego. Przedstawiają one historyczne sceny z dziejów Polski oraz Warmii.

Obecne organy, które znajdują się w kościele, są starsze niż sama świątynia. Zostały zbudowane przez znaną na Warmii firmę Maxa Terletzkiego z Królewca jeszcze dla starego kościoła, około 10 lat przed budową nowego gmachu, tj. w połowie lat 80. XIX wieku. Instrument posiada 12 głosów rozdzielonych między dwie sekcje manuałowe oraz jedną pedałową. Piszczałki są posadowione na dwóch klapowo-zasuwowych wiatrownicach: jednej dla sekcji I manuału (z przodu instrumentu) oraz drugiej dla sekcji II manuału oraz pedału, z tyłu instrumentu. Organy zostały przeniesione do nowego kościoła, co wiązało się również z ich nowym umiejscowieniem: cały system powietrzny znajduje się na emporze organowej. Zastanawiające jest, dlaczego tak mały instrument nie został rozbudowany do tak dużej kubatury nowego kościoła. Najprawdopodobniej nie pozwoliły na to środki finansowe. Mimo tego, doskonała akustyka wnętrza sprawia, że organy są bardzo dobrze słyszalne w każdej części kościoła.

Instrument przetrwał II wojnę światową. W ciągu ostatnich 50 lat nieznany organmistrz przekształcił materię brzmieniową usuwając głos 8' (najprawdopodobniej Aeoline lub Gambe) i wstawiając na jej miejsce dwustopowowy flet z jednoczesną próbą dopasowania pisowni cięgła do pozostałych. Dodatkowo zainstalowano Tremolo (uruchamiane cięgłem najprawodpodobniej po dzwonku kalikanckim.

Obecnie instrument jest w złym stanie technicznym, nieszczelny miech magazynowy nie dostarcza odpowiedniej ilości sprężonego powietrza, silnik podlega wymianie. Aparat tremolo jest odłączony. Całość wymaga gruntownej renowacji. Dużym ułatwieniem jest brak działalności drewnojadów. Mimo to jest to jeden z najciekawszych instrumentów na terenie Warmii.

Skala manuałów: C-f3; skala pedału: C-d1.

Budowniczy
Max Terletzki
Rok zakończenia budowy
po 1880
Stan instrumentu
Zły
Liczba głosów
12
Liczba klawiatur
2+P
Traktura gry
mechaniczna
Traktura rejestrów
mechaniczna
Dyspozycja instrumentu
Manuał IManuał IIPedał
1. Bordun 16'1. Geigenprincipal 8'1. Subbass 16'
2. Principal 8'2. Flauto dolce 8'2. Violon 8'
3. Hohlflöte 8'3. Flöte 4'
4. Octave 4' 4. Flöte 2' *
5. Superoctave 2'
6. Mixtur 3 fach
Pomoce
Manual Coppel, Pedal Coppel I, Tremolo (niesprawne)
Przypisy
*) rejestr nieoryginalny
Stół gry

Stół gry

Tabliczka budowniczego

Tabliczka budowniczego

Wnętrze instrumentu

Wnętrze instrumentu

Piszczałki sekcji manuału I

Piszczałki sekcji manuału I








Opracował(a): Bartosz Skop
Źródło: Werner Renkewitz, Jan Janca, Hermann Fischer, ''Geschichte der Orgelbaukunst in Ost- und Westpreußen von 1333 bis 1944 Bd, II,2'', Köln 2015, s. 409.
Wizja lokalna.


Ostatnia modyfikacja: 2017-02-07 19:16:17


Zaloguj się, aby dodać komentarz!